Reklamacje w transporcie drogowym – kiedy można je składać?

Z pojęciem reklamacji spotykamy się w codziennym życiu jako konsumenci, gdy towary czy usługi nie spełniają oczekiwań lub standardów. Reklamacja pełni ważną rolę również w transporcie drogowym. Jeśli przewoźnik nie wykona umowy przewozu lub zrobi to nienależycie, powinien liczyć się z możliwością otrzymania reklamacji.

Reklamacja w krajowym transporcie drogowym

Podstawą złożenia reklamacji jest oczywiście niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przewozu. Co istotne, ustawa prawo przewozowe w art. 75 ust. 1 wskazuje, że dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przysługują uprawnionemu dopiero po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji. Reklamacja to więc pierwszy krok na drodze do dochodzenia swoich praw przez poszkodowanego, która musi poprzedzić skierowanie sprawy do sądu.

– Z praktyki konsumenckiej wiemy, że rozpatrywanie reklamacji może trwać bardzo długo. W przypadku transportu tę kwestię reguluje wspomniana wyżej ustawa, która ust. 2 precyzuje, że reklamację uważa się za bezskuteczną, jeżeli dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji – tłumaczy Mateusz Pernak, prawnik w TC Kancelarii Prawnej.

Złożenie reklamacji ma również wpływ na bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z umowy przewozu. W art. 77 ust. 4 ustawy prawo przewozowe określono, że bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty do dnia udzielania odpowiedzi na reklamację lub wezwanie do zapłaty i zwrócenia załączonych dokumentów. Należy jednak pamiętać, że zawieszenie to nie to samo co przerwanie biegu przedawnienia. W związku z tym, po udzieleniu odpowiedzi na reklamację bądź po upływie trzymiesięcznego terminu wskazanego powyżej, bieg terminu przedawnienia zostanie wznowiony z uwzględnieniem okresu przed reklamacją. Oznacza to, że nie będzie on liczony od nowa.

Reklamacja w transporcie krajowym wpływa jeszcze na jedną rzecz, mianowicie na odsetki. Jednakże mowa tutaj o odsetkach z innych tytułów aniżeli z tytułu niezapłaconych należności. W takich przypadkach odsetki oblicza się od dnia wniesienia reklamacji. Jest to określenie nieprecyzyjne ale zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w doktrynie obliczanie odsetek od dnia wniesienia reklamacji znajdzie zastosowanie w przypadku należności, co do których strony nie uzgodniły terminu płatności umownie, czyli takich, które wyniknęły nieprzewidywanie.

Warunki i treść reklamacji

Warunki, które musi spełnić reklamacja w przypadku transportu drogowego, reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania stanu przesyłek oraz postępowania reklamacyjnego. Zgodnie z nim reklamację można złożyć w formie:

• pisemnej  – w jednostce organizacyjnej przewoźnika, punkcie odprawy albo za pośrednictwem przesyłki pocztowej,
• elektronicznej – pod warunkiem, że przewoźnik posiada takie środki (np. reklamacja przez stronę www),
• ustnej – zeznanie należy wpisać do protokołu, czego dokona pracownik jednostki organizacyjnej przewoźnika,
• dokumentowej – z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

Reklamacja powinna zawierać podstawowe informacje, w tym:

• dane osobowe przewoźnika i osoby uprawnionej  do zgłoszenia reklamacji,
• kopię dokumentu przewozowego,
• dane określone przez przewoźnika w celu identyfikacji umowy przewozu w razie braku jej kopii,
• uzasadnienie reklamacji,
• udokumentowaną kwotę roszczenia,
• rachunek bankowy do wypłaty należności.

W przypadku reklamacji wnoszonej pisemnie lub dokumentowo należy pamiętać o opatrzeniu jej odpowiednim podpisem. Przewoźnik ma 30 dni na udzielenie odpowiedzi na reklamację. Przez udzielenie odpowiedzi należy rozumieć nadanie jej przesyłką pocztową albo wysłanie z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Nie udzielenie odpowiedzi skutkować będzie uwzględnieniem reklamacji przez przewoźnika.