Polskie i unijnie sankcje – co warto wiedzieć?

Sankcje będące odpowiedzią na naruszenie integralności terytorialnej Ukrainy, mają na celu wywarcie presji na agresorów. Jakie podmioty mogą znaleźć się na listach sankcyjnych? Jakich towarów nie wolno dostarczać do Rosji i Białorusi? Jak wyglądają podstawy prawne tych działań? Te, jak i wiele innych zagadnień dotyczących obowiązujących sankcji wyjaśnia Maciej Maroszyk, Dyrektor Operacyjny TC Kancelarii Prawnej.

Unijne listy sankcyjne

Unia Europejska rozszerzyła pakiety sankcji sektorowych i podmiotowych wobec Federacji Rosyjskiej i Białorusi. Uzupełniła wcześniejsze restrykcje nałożone od 2014 roku, a będące odpowiedzią na aneksję Krymu oraz brak wdrożenia porozumień mińskich. Ich celem jest ograniczenie współpracy w obszarach wpływających na rozwój oraz finansowanie potencjału militarnego tych krajów.

unijne sankcje
źródło zdjęcia: freepik.com

Zastosowane środki ograniczające opierają się na ograniczeniach indywidualnych, gospodarczych oraz wizowych. Stosuje się je w formie m.in. zamrożenia środków finansowych oraz zasobów gospodarczych podmiotu objętego prawnymi ograniczeniami, a także zamrożenia wykonywania praw z akcji i innych papierów wartościowych oraz dywidend. Istnieje także zakaz udostępniania tym osobom lub podmiotom lub na ich rzecz jakichkolwiek środków finansowych czy zasobów gospodarczych. Zakazany jest także świadomy i umyślny udział w działaniach, których cel lub skutek stanowi ominięcie nałożonych sankcji. Dodatkowo, podmioty gospodarcze z listy wykluczone są z zamówień publicznych lub konkursów. Wobec konkretnych osób zastosowany jest wpis do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium kraju członkowskiego jest niepożądany.

Kogo dotyczą sankcje?

Sankcje dotyczą konkretnych osób – wszystkich członków rządów i ich rodziny, a także wspierających agresję wojskową oligarchów, biznesmenów, propagandzistów, osoby szerzące dezinformację i osoby działające w głównych sektorach rosyjskiej gospodarki. Zastosowane środki ograniczające obowiązują również podmioty gospodarcze z listy, działające m.in. w obrębie sektora usług finansowych i dla przedsiębiorstw, energetyki, transportu lub zaawansowanych produktów technologicznych. Zakazy obowiązują również podmioty szerzące dezinformację – państwowe media i prokremlowskie źródła informacji.

Pamiętajmy, że temat nie kończy się na konkretnych jednostkach z listy. Obowiązek przestrzegania sankcji dotyczy osób znajdujących się na terytorium Unii Europejskiej wraz z jej przestrzenią powietrzną, obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej niezależnie od miejsca ich pobytu oraz każdej osoby prawnej, grupy lub podmiotu zarejestrowanego lub prowadzącego działalność na terenie danego pastwa członkowskiego – wymienia Maciej Maroszyk.

Wyjątek od tych nakazów stanowią zasoby spełniające podstawowe potrzeby osób, przeciwko którym sankcje są̨ kierowane. Są to koszty pomocy prawnej oraz potrzeby humanitarne – transport środków medycznych, żywności czy surowców energetycznych.

Polskie przepisy sankcyjne

W celu przeciwdziałania wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej Polska wobec osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną stosuje środki ograniczające. Stanowi ona rozszerzoną, uzupełnioną o dodatkowe osoby i podmioty gospodarcze wersję wykazu unijnego. Sankcje dotyczą jednostek, które bezpośrednio lub pośrednio wspierają wojnę na Ukrainie i represje wobec społeczeństwa obywatelskiego. Decyzja o wpisie może ponadto dotyczyć tych, którzy bezpośrednio związani są z osobami lub podmiotami gospodarczymi znajdującymi się na liście. W szczególności ze względu na powiązania charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub finansowym.

Co ważne, ustanowiono również tymczasowy zarząd przymusowy nad firmami wpisanymi na krajową listę sankcyjną. Działania te mają służyć umożliwieniu zachowania ciągłości ich funkcjonowania. Mają doprowadzić do zbycia udziałów, które przez powiązania osobowe lub kapitałowe mogą być wykorzystywane do wspierania rosyjskiej agresji na Ukrainę lub naruszeń praw człowieka w Rosji i na Białorusi – mówi Maciej Maroszyk, Dyrektor Operacyjny TC Kancelarii Prawnej.

Co w przypadku braku przestrzegania sankcji? Ekspert TC Kancelarii Prawnej wyjaśnia, że polskie prawo przewiduje możliwość stosowania dotkliwych kar za naruszenia poszczególnych przepisów. Dzieje się tak w momencie, gdy osoby lub podmioty gospodarcze nie dopełniają obowiązku zamrożenia środków finansowych lub zasobów gospodarczych, nie przekażą informacji wymaganych przepisami rozporządzeń unijnych lub świadomie i celowo szukają rozwiązań omijających środki ograniczające określone w przepisach rozporządzeń unijnych. W tej sytuacji, podlegają oni karze pieniężnej w wysokości do 20 mln zł. Nakłada ją Szef Krajowej Administracji Skarbowej w drodze decyzji – wyjaśnia Dyrektor Operacyjny TC Kancelarii Prawnej.

Czytaj też >> Kto może skorzystać z ulgi na robotyzację?

Co jest zakazane, co jest dozwolone?

Sankcje sektorowe obejmują przede wszystkim:

  • zakaz wywozu z Unii Europejskiej do Rosji określonych towarów,
  • ograniczenie dostępu do kluczowych technologii podwójnego zastosowania, czyli wykorzystywanych w celach cywilnych, jak i wojskowych.

Z kolei środki ograniczające nałożone na Białoruś dotyczą głównie zakazu eksportu do UE najbardziej dochodowych grup towarowych.

– Obowiązujące obecnie na terenie Unii Europejskiej regulacje prawne doprowadziły m.in. do zakończenia importu z Rosji węgla, gazu, szeregu wyrobów z żeliwa i stali, złota i biżuterii, produktów chemicznych i mineralnych, nawozów, wyrobów z drewna, wyrobów maszynowych oraz produktów budowlanych. Jednocześnie zakazano eksportu towarów i technologii podwójnego zastosowania, które mogłyby wzmacniać potencjał militarny i technologiczny Rosji oraz Białorusi. W grupie towarów objętych embargiem znalazło się również wyposażenie morskie, urządzenia i technologie dla sektora energetycznego (w szczególności dla wydobycia i rafinacji ropy naftowej), samoloty, statki kosmiczne i ich części, a nawet towary luksusowe – wymienia ekspert z TC Kancelarii Prawnej.

Co więcej, wprowadzono również ograniczenia i zakazy w zakresie inwestowania w rosyjski sektor energetyczny i wydobywczy oraz świadczenia szeregu usług dla podmiotów rosyjskich. M.in.: eksportu, sprzedaży, dostaw i przekazywania do Rosji wszelkich samolotów i innych statków powietrznych oraz ich części i wyposażenia czy dokonywania wszelkich napraw i konserwacji oraz świadczenia usług finansowych w związku z nimi. Zablokowano także rosyjskie rezerwy walutowe w UE. Największe rosyjskie banki wykluczono z systemu SWIFT, czyli dominującego w świecie systemu rozliczeń międzynarodowych.

Wyjątki, w stosunku do których nie ma zastosowanego zakazu, stanowią niektóre grupy towarowe. Są to:

  • zwierzęta żywe,
  • produkty młynarskie, mleczarskie i spożywcze, m.in. mięso, podroby, ryby, skorupiaki, warzywa, tłuszcze, wyroby cukiernicze niezawierające kakao,
  • przetwory spożywcze,
  • napoje alkoholowe i bezalkoholowe,
  • tytoń,
  • olejki eteryczne,
  • syropy,
  • płyny do mycia ciała.

Nieobjęte zakazem są także produkty meblarskie, szkło, wyroby ceramiczne, środki transportu lądowego (inne niż tabor kolejowy lub tramwajowy oraz ich części i akcesoria), a nawet reaktory jądrowe, kotły, sprzęt i urządzenia mechaniczne.

Sankcje i ich skuteczność

Czy nałożone środki ograniczające mają wpływ na te kraje? Jak wskazuje Maciej Maroszyk, z jednej strony są one bardzo mocno odczuwalne dla Rosjan. Według wielu głosów ekonomistów – kraj ten popada w zapaść gospodarczą. Z drugiej strony jednak część zwykłych Rosjan twierdzi, że do życia nie potrzebują zachodnich dóbr.

Nałożone sankcje oczywiście uderzają w rosyjską gospodarkę – wszystkie jej największe sektory są zablokowane, import jest droższy, a eksport upada. Jednak Rosja i tak opiera się na swoich złożach surowcowych. Stąd tak naprawdę zupełne odcięcie się od ich ropy i gazu – co uczyniła Polska – może faktycznie podnieść faktyczną, prawdziwą wartość tych sankcji. Niestety na wyniki musimy poczekać – podsumowuje Maciej Maroszyk z TC Kancelarii Prawnej.

Ważne informacje dla polskich przedsiębiorców

A jak obecna sytuacja wiąże się z polskimi przedsiębiorcami? W świetle obowiązujących sankcji, muszą oni weryfikować powiązania swoich kontrahentów z podmiotami gospodarczymi z Rosji czy Białorusi. I to nawet, jeśli dana firma bezpośrednio nie współpracuje z jednostkami z listy. Choć stanowi to obowiązek prawny, jak wskazuje ekspert TC Kancelarii Prawnej, ponad połowa polskich przedsiębiorców nie wykonała w tym kierunku żadnych działań. Przez to zagrożeni są oni wpisaniem na listę sankcyjną.

Prócz widma nałożenia środków ograniczających, polskim przedsiębiorstwom dało się we znaki także samo zamknięcie wielu łańcuchów dostaw. Trudne są też zmiany w dotychczasowych kierunkach działalności. Czy istnieją rozwiązania przeciwdziałania negatywnym następstwom wprowadzonych obostrzeń?

– Sposobem na to jest uzyskanie zezwolenia lub zwolnienia od odpowiednich organów publicznych na wykonanie określonej czynności na podstawie unijnych aktów prawnych – mówi ekspert TC Kancelarii Prawnej i dodaje:- W tym celu przeprowadzana jest bardzo szczegółowa i rygorystyczna weryfikacja stosunków prawnych oraz powiązań danego przedsiębiorcy z podmiotem gospodarczym, który został objęty środkami ograniczającymi. To pomoże ustalić, czy istnieje możliwość złagodzenia skutków sankcji odczuwalnych przez poszkodowaną firmę.

Robo Challenge: zaprogramuj robota!

Tegoroczna, czwarta już edycja Robo Challenge odbędzie się dniach 9 oraz 10 października 2024 r. we Wrocławiu. Wydarzenie to wielowymiarowa przestrzeń wymiany doświadczeń i kontaktów z zakresu automatyki i robotyki przemysłowej. ...

Partner kategorii:

Ekologiczna stal pozyskiwana z odpadów!

O ekologicznej produkcji stali mówi się w ostatnim czasie coraz więcej. Zazwyczaj odnosi się ona do kwestii emisji gazów cieplarnianych, uwalnianych podczas produkcji. Tym razem doniesienia naukowców mówią o samych materiałach, wykorzystywanych podczas wytwarzania stali.

kotwy-mechaniczne-jakich-bledow-projektowych-i-montazowych-unikac

Mechaniczne kotwy ekspresowe

Pewne i bezpieczne zamocowanie elementów do podłoża betonowego wymaga zastosowania zamocowań o najwyższych parametrach nośności i odporności na warunki środowiskowe. Jednym z rozwiązań są mechaniczne kotwy ekspresowe, które znajdują swoje zastosowanie w montażu, gdzie w grę wc...

Partner kategorii:

Politechnika Krakowska ma nowe laboratorium

25 kwietnia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej odbyło się uroczyste otwarcie Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych. Politechnika Krakowska zyskała nowoczesne laboratorium, które umożliwia bard...

konferencja-loginpack-przelozenie-terminu-wydarzenia

Informacja o przełożeniu konferencji LogInPack

Informujemy, że konferencja LogInPack zaplanowana na 19-20 czerwca 2024 odbędzie się w innym terminie. Zdając sobie sprawę, jak ważnym wydarzeniem jest konferencja LogInPack dla branży logistycznej i pakowaniowej, dokładamy wszelkic...

Partner kategorii:

Co trzeci przetwórca tworzyw sztucznych inwestuje w park maszyn i urządzeń

Polskie przedsiębiorstwa przetwarzające tworzywa sztuczne zwiększyły swoją zdolność do konkurowania. Świadczy o tym wzrost sub-indeksu MiU dla tej branży o 6,15 pkt. Jest to efekt m.in. zwiększenia nakładów na modernizację parku maszyn i urządzeń (MiU) oraz automatyzację pro...

STAL_5-6_24_obrobka_rozmowa_ze_Zbigniewem_Parterem_iStock-875273138

Przyszłość obróbki plastycznej metali w Polsce

Przemysł metalurgiczny stoi dziś przed niejednym wyzwaniem. O radzeniu sobie z nimi opowiada rektor Politechniki Lubelskiej prof. dr hab. inż. Zbigniew Pater, specjalista w zakresie obróbki plastycznej metali. Joanna Miśk...

Metody łamania wiórów w obróbce skrawaniem – cz. II

Z artykułu dowiesz się: jakie są sposoby łamania wiórów;od czego zależy wybór metody łamania;jakie są wady i zalety poszczególnych metod. Dobór odpowiedniej metody łamania...

Sztuczna inteligencja: jak przygotować się na zmiany w pracy

Wśród medialnego szumu, który nieustannie towarzyszy sztucznej inteligencji, łatwo jest przeoczyć, jak niepozornie, a zarazem radykalnie, AI przekształca nasz świat pracy. Od niszowej fascynacji do dominującego trendu, generatywna sztuczna inteligencja, która za sprawą OpenA...

awarie-budowlane-2024-podsumowanie-konferencji-fot-1

Podsumowanie Konferencji Awarie Budowlane 2024

W dniach 20-24 maja 2024 r. odbyła się w Międzyzdrojach XXXI Konferencja Naukowo-Techniczna „Awarie Budowlane”. Tematyka awarii i katastrof budowlanych od 50 lat związana jest ze środowiskiem szczecińskim. W latach 1974 – 1993 z ini...

STAL_5-6_24_KOMPAKTOWA_STACJA_DO_SPAWANIA_LASEROWEGO_FOT_4

TruLaser Station 7000. Kompaktowa stacja do spawania laserowego 3D

Firma TRUMPF jest znanym i cenionym na świecie producentem maszyn do obróbki blach (m.in.: wykrawanie, gięcie, jak również cięcie i spawanie laserowe), różnego typu rezonatorów laserowych do obróbki materiałów oraz zaawansowanej elektroniki. Bazując na rozwijanej przez dekad...

STAL_5-6_24_Karol_Frydrych_SPD_POPRAWA_WLASCIWOSCI_MECHANICZNYCH_MATERIALOW_iStock-1757332858
Partner kategorii:

O spajalności stali bainitycznych: nanostrukturalne stale bainityczne

Z artykułu dowiesz się: czym są stale nanobainityczne;jakie są ich zalety oraz ograniczenia;gdzie można je wykorzystać. Ze względu na doskonałą kombinację właściwości wytr...

W ten sposób marnujemy rekordowe ilości taniej zielonej energii

Ograniczenia w produkcji energii z OZE powtarzają się coraz częściej. Jak podaje Forum Energii, łącznie w kwietniu br. ograniczono generację 149,6 GWh energii elektrycznej. Z tego 25,8 GWh z farm wiatrowych i 123,8 GWh z dużych instalacji fotowoltaicznych. 

zloty-medal-targow-modernlog-2024-poznaj-laureatow

Znamy laureatów nagrody Złoty Medal targów MODERNLOG 2024

Poznaliśmy produkty wyróżnione prestiżową nagrodą Złotego Medalu na targach Logistyki, Magazynowania i Transportu MODERNLOG 2024 oraz ITM INDUSTRY EUROPE 2024. Laureaci zawalczą teraz o Złoty Medal Wybór Konsumentów. W minionym tygod...

STAL_5-6_24_Wojciech_Kowalski_APERIODYCZNE_STRUKTURY_W_STOPACH_METALI_iStock-1480039441
Partner kategorii:

Kwazikryształy – aperiodyczne struktury w stopach metali

Z artykułu dowiesz się: czym są kwazikryształy;jakimi cechami się charakteryzują;gdzie mogą znaleźć zastosowanie. 5 października 2011 roku izraelski badacz Dan Shechtman o...

Środki dla przedsiębiorców na GOZ. Fundusze Europejskie wspierają zazielenianie polskich firm

Gospodarka o obiegu zamkniętym jest jednym z głównych priorytetów Unii Europejskiej. Wpisuje się w szersze ramy polityki klimatycznej, a także zrównoważonego rozwoju. GOZ stanowi integralny element dążenia UE do neutralności klimatycznej do 2050 roku. Zmniejszenie ilości odp...

Relacje

Katalog produktów

Sklep

STAL Metale & Nowe Technologie 1-2/24

STAL Metale & Nowe Technologie 1-2/24

Zamów
Nowoczesne Hale 1/2024

Nowoczesne Hale 1/2024

Zamów
Utrzymanie Ruchu 1/2024

Utrzymanie Ruchu 1/2024

Zamów
Fastener 1/2023

Fastener 1/2023

Zamów
Metody diagnostyki maszyn i urządzeń w predykcyjnym utrzymaniu ruchu

Metody diagnostyki maszyn i urządzeń w predykcyjnym utrzymaniu ruchu

Zamów
Rozwiązania energooszczędne wykorzystywane w budownictwie wielkopowierzchniowym (e-book)

Rozwiązania energooszczędne wykorzystywane w budownictwie wielkopowierzchniowym (e-book)

Zamów
Gwinty - rodzaje, wymiary, podstawowe obliczenia

Gwinty - rodzaje, wymiary, podstawowe obliczenia

Zamów
Koła zębate – projektowanie, wytwarzanie, pomiary, eksploatacja

Koła zębate – projektowanie, wytwarzanie, pomiary, eksploatacja

Zamów
Inżynieria doskonałości w procesach biznesowych. Przewodnik po teorii i dobrych praktykach

Inżynieria doskonałości w procesach biznesowych. Przewodnik po teorii i dobrych praktykach

Zamów
Metrologia. Wybrane zagadnienia (e-book)

Metrologia. Wybrane zagadnienia (e-book)

Zamów
Przewodnik po technologiach przemysłu 4.0

Przewodnik po technologiach przemysłu 4.0

Zamów
Vademecum projektanta. Budownictwo halowe (e-book)

Vademecum projektanta. Budownictwo halowe (e-book)

Zamów
Poznaj nasze serwisy

Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z naszych stron internetowych bez zmiany ustawień przeglądarki dotyczących plików cookies oznacza, że zgadzacie się Państwo na umieszczenie ich w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.