Naturalna wentylacja pożarowa w nowoczesnej hali
W czasie pożaru budynku dla przebywających w nim osób większym niebezpieczeństwem niż ogień i wysoka temperatura są dym oraz toksyczne produkty spalania. Powodują zatrucia i omdlenia, są przyczyną 70% zgonów oraz ograniczają widoczność, utrudniając ewakuację ludzi i akcję ratowniczo-gaśniczą. Dlatego systemy wentylacji pożarowej są tak ważne, bo rozrzedzają gazy pożarowe, ograniczają straty w mieniu, umożliwiają bezpieczną ewakuację i polepszają warunki prowadzenia akcji gaśniczej.
Naturalna wentylacja pożarowa to prosta, niezawodna i skuteczna metoda oddymiania. Wykorzystuje się w niej zjawiska fizyczne, m.in. tzw. efekt kominowy, czyli unoszenie się gorącego dymu wywołane różnicą temperatur i jego koncentracja w przestrzeni podsufitowej. Do sprawnego działania systemu oddymiania grawitacyjnego konieczny jest nawiew powietrza kompensacyjnego, który zapewnia przepływ powietrza od dołu do góry. Ta metoda sprawdza się przede wszystkim w obiektach, gdzie spodziewane są wysokie temperatury dymu, a wysokość hali nie przekracza 14 m. W wyższych budynkach dym miesza się z powietrzem zewnętrznym i powietrzem w hali, a jego temperatura spada, co znacznie osłabia jego unoszenie i efektywne usuwanie. Montaż oddymiania grawitacyjnego w takich wysokich halach jest możliwy, ale na wstępnym etapie konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych symulacji i obliczeń.
Urządzeniami służącymi do odprowadzania dymu i produktów spalania są klapy oddymiające, które montuje się zazwyczaj na dachu. Doprowadzenie powietrza kompensacyjnego odbywa się przez bramy, drzwi, okna, żaluzje lub inne otwory napowietrzające. Ważne jest, by zachować odpowiednią prędkość nawiewanego powietrza, która nie powinna przekraczać 1 m/s. Jeśli powietrze nawiewane jest z większą prędkością, miesza się z dymem i go ochładza, zatrzymując efekt kominowy. W sytuacji optymalnej wszystkie urządzenia do oddymiania i nawiewu są podłączone do systemu SSP, dzięki czemu w sytuacji pożaru działanie wszystkich urządzeń jest koordynowane automatycznie z jednego miejsca. Są jednak sytuacje, gdy zarządzanie systemem oddymiania odbywa się za pomocą odrębnego systemu.
Projektowanie systemu wentylacji pożarowej
Projektując system wentylacji pożarowej, zawsze trzeba uwzględniać architekturę i przeznaczenie hali oraz należy brać pod uwagę potencjalne zagrożenie pożarem. Istotne są też zgodność z przepisami oraz kwestie ekonomiczne. Dlatego należy szukać rozwiązań, w których koszt instalacji w stosunku do jej jakości jest optymalny. Instalowanie systemów ochrony przeciwpożarowej jest wymagane, ale inwestorzy i generalni wykonawcy starają się optymalizować koszty inwestycji. Dlatego w Polsce systemy naturalnej wentylacji pożarowej są bardzo popularne, bo są niezawodne i stosunkowo tanie.
Dobrym rozwiązaniem jest też montowanie urządzeń, które prócz oddymiania mogą pełnić dodatkowe funkcje. Podstawowym urządzeniem do odprowadzania dymu oraz toksycznych gazów są klapy oddymiające montowane na dachu lub klatkach schodowych. Jednak wyposażając je w dodatkowy napęd, możemy wykorzystywać je do przewietrzania lub jako wyłaz dachowy. Przy czym należy pamiętać, żeby zasilanie oddymiania miało zawsze wyższy priorytet. Ponadto klapy wypełnione przeziernym materiałem, np. szkłem lub poliwęglanem, mogą pełnić funkcję świetlików i doświetlać wnętrze budynku światłem naturalnym. Takie rozwiązania przynoszą kilka korzyści. Zapewniają bezpieczeństwo na wypadek pożaru. Sprzyjają lepszym warunkom pracy, bo światło dzienne jest zdrowsze dla pracowników. Zmniejszają koszty inwestycyjne, bo nie trzeba instalować dodatkowych urządzeń. Obniżają nakłady na bieżącą eksploatację, bo wykorzystując światło dzienne, zmniejszamy zużycie energii elektrycznej, a co za tym idzie – zmniejszamy koszty.
Stosowanie systemów łączących w sobie kilka funkcji znacznie obniża koszty inwestycyjne oraz eksploatacyjne. W nowoczesnej hali przemysłowej zapewnienie bezpieczeństwa idzie w parze z efektywnością energetyczną.
Wybierając dostawców systemów wentylacji pożarowej, należy zwrócić uwagę, czy oferowane rozwiązania są zgodne z polskimi i europejskimi normami. Należy sprawdzić, czy są kompleksowe i pozwolą stworzyć bezpieczne i komfortowe warunki pracy w hali.
Przeczytaj również: Oddymianie obiektów przemysłowych
