Jak dobrać właściwy olej do maszyny przemysłowej?
Kolejne czynniki, które należy uwzględnić, związane są z wartością przenoszonej mocy, powierzchnią styków zębów, z charakterystyką obciążeń oraz ze sposobem sterowania i smarowania. Nie należy przy tym zapominać o tym, że środek do smarowania może mieć kontakt z wodą i może dojść do jego wycieku.
Jeśli chodzi o skład oleju, najczęściej otrzymuje się go z rafinowanych olejów mineralnych i uzupełnia o bezołowiowe dodatki, których zadaniem jest polepszenie parametrów smarnych, zapobieganie korozji oraz podwyższenie odporności na utlenianie. Mogą to być także dodatki demulgujące lub zapobiegające odkładaniu się wapna.
Ze względu na to, że maszyny, w zależności od wykonywanej pracy, mogą funkcjonować zarówno w środowisku wysokich, jak i niskich temperatur, również i ten czynnik należy wziąć pod uwagę. Dobrze zbilansowane preparaty charakteryzują się wysoką stabilnością termooksydacyjną, która pozwala na pracę w wysokich temperaturach. Z kolei w przypadku pracy przekładni w ujemnych temperaturach należy wybrać olej o odpowiedniej temperaturze płynięcia. Powinna być ona niższa o około 10°C od przewidywanej najniższej temperatury uruchamiania przekładni.
Czasem, zwłaszcza w przypadku starszych przekładni, zdarza się, że producent nie podaje wymagań dla środków smarnych. W takiej sytuacji niezbędne jest samodzielne dokonanie wyboru oleju. Oczywiście istnieje ryzyko, że ze względu na brak precyzji przy zastosowaniu ogólnych narzędzi wyboru wybrany olej nie będzie optymalny dla danej przekładni. Przyjmuje się, że dla środka smarnego używanego w przekładniach przemysłowych istotne są zalecenia zawarte w normie ISO 6743-6 lub zalecenia AGMA. Pod uwagę należy wziąć także wytyczne producentów olejów przekładniowych.
Olej sprężarkowy
Kolejny dylemat związany z wyborem oleju w celu zapewnienia bezawaryjnej pracy maszyn może dotyczyć oleju sprężarkowego. Trzeba tu wziąć pod uwagę, że tego typu maszyny mogą pracować w warunkach lekkich, średnich bądź ciężkich. Należy też uwzględnić liczbę stopni sprężania i rodzaj chłodzenia kompresora, a także temperaturę czynnika chłodzącego oraz powietrza na wlocie. Istotne dla wyboru właściwego oleju jest także to, czy sprężarka pracuje w sposób ciągły, czy z przerwami.
Aby olej sprężarkowy wykazywał się działaniem przeciwutleniającym i przeciwkorozyjnym, powinien mieć w składzie dodatki bezpopiołowe lub niskopopiołowe. Tego typu oleje powinny także charakteryzować się zwiększoną odpornością na obciążenia.
Jeśli maszyny są lekko obciążone, najczęściej stosuje się do nich tzw. oleje obiegowe. Nie zawierają one cynku, odznaczają się wysokim wskaźnikiem lepkości i zapłonu, są bardzo odporne na utlenianie. Mogą to być także oleje mineralne, na bazie oleju naftenowego i niezawierające dodatków. Zazwyczaj znajdują one zastosowanie w pompach próżniowych, a także w łożyskach, np. wałeczkowych czy ślizgowych.
Pamiętajmy, że właściwy wybór oleju obiegowego jest niezwykle istotny dla bezawaryjnej pracy wielu maszyn przemysłowych, np. stosowanych w przemyśle papierniczym.
Najczęstsze błędy przy wyborze oleju
Dokonując wyboru oleju, należy starannie zapoznać się z ofertami kilku konkurencyjnych firm. Cena produktu nie powinna być przy tym decydującym parametrem. Najczęstszy błąd to niewłaściwie dobrana do obciążenia i temperatury lepkość substancji smarnej. Do kategorii mało cenionych olejów należą oleje silikonowe. Z kolei bardzo popularne są środki smarne bez dodatków EP.
Poza oceną parametrów samych olejów trzeba też wnikliwie zapoznać się z dokumentacją techniczną maszyn, z ich prędkością obrotową i wielkością obciążeń, a także z temperaturą otoczenia. Zły dobór oleju może powodować wzrost temperatury w maszynie i tym samym obniżenie lepkości oraz utratę filmu olejowego.