Pasy napędowe w układach napędowych maszyn roboczych
Przegląd konstrukcji pasów napędowych i ich możliwości eksploatacyjne
Pasy napędowe o konstrukcji płaskiej
Pasy napędowe płaskie posiadają warstwową konstrukcję, w której wyróżniamy trzy warstwy (rys. 10). Podstawową najważniejszą warstwą ze względów konstrukcyjnych, przenoszącą główne siły rozciągające, jest wykonywana z tkaniny poliamidowej, nylonowej, stalowej lub stalowych linek (rys. 10 poz. 2). Następna warstwa nazywana trącą wykonana jest z materiału o wysokim współczynniku tarcia (μ = 0,6). Warstwa ta znajduje się po wewnętrznej stronie pasa i służy do zmniejszenia poślizgu pasa po powierzchni koła pasowego (rys.10 poz. 3). Ostatnia warstwa chroni cały pas przed wpływem czynników atmosferycznych i jest warstwą pokrywająco-zabezpieczająca (rys. 10 poz. 1) [5].
Pasy płaskie produkowane są z wulkanizowanych wytrzymałych tkanin wykonanych z włókien poliamidowych, poliestrowych, włókien szklanych i dodatkowo wzmacnia się linkami z poliamidu lub włókien szklanych i linkami stalowymi. Przede wszystkim powinny charakteryzować się dużym współczynnikiem tarcia w miejscu styku pasa z kołem, niskim zużyciem ściernym, zdolnością do przenoszenia wysokich obciążeń oraz niezawodnością w działaniu przy równoczesnej wysokiej trwałości. Od materiałów stosowanych na cięgna pasów klinowych wymaga się także odporności chemicznej na działanie olejów, smarów oraz innych substancji w środowisku pracy (tab. 2) [4, 5].
Dla uniknięcia strzępienia się brzegów tkaniny warstwy tkanin odpowiednio zawija się. Pokrywającą warstwę wykonuje się z tkanin poliamidowych. Pasy elastomerowe posiadają grubość w przedziale 2÷10 mm przy szerokości 20÷1000 mm. Mogą przenosić naprężenia rzędu σdop = 6,5÷9,5[MPa]. Pasy napędowe płaskie coraz rzadziej stosuje się w budowie maszyn przemysłowych do przenoszenia momentu obrotowego. Ze względu na prostą i trwałą konstrukcję pasa stosuje się je powszechnie w maszynach rolniczych, gdzie występują duże odległości między współpracującymi wałami [5].
Pasy napędowe o konstrukcji klinowej
Pasy klinowe posiadają w przekroju kształt trapezu równoramiennego lub zbliżony do trapezu (rys. 11) [4].
Kształt ten zapewnia dużą wartość siły tarcia przy niewielkim napięciu wstępnym pasa. Umożliwia także dobrą współpracę z kołami. Bardzo często pasy klinowe wykonuje się z wewnętrznym lub zewnętrznym uzębieniem, które nie przenosi obciążeń, ale zwiększa dodatkowo elastyczność na powierzchniach bocznych pasa. Ponadto zmniejsza znacznie tarcie wewnętrzne w warstwie ściskanej, co podwyższa wytrzymałość zmęczeniową materiału pasa.
Pasy klinowe z uzębieniem wzmacniającym mogą pracować z mniejszymi kątami opasania i lepiej przylegają do powierzchni bocznych rowka. Pas składa się z warstwy nośnej (kord poliestrowy) oraz z warstwy podatnej. Całość jest owinięta zawulkanizowaną taśmą płócienną lub kordową. Kordy impregnuje się i powleka specjalną mieszanką gumową, zapewniającą jednorodność połączenia kordu z rdzeniem i nakładką gumową. Osłona tkaninowa, tzw. owijka, jest zwulkanizowana i zwiększa odporność pasa na ścieranie, a także nadaje dużą elastyczność, wytrzymałość zmęczeniową, przyczepność oraz małą rozciągliwość pasa. Pasy wykonane z poliamidów są sprężyste podczas rozciągania oraz zginania. Ponadto materiał ten charakteryzuje się niskim współczynnikiem tarcia oraz niewielką podatnością, czyli zdolnością materiału na odkształcenia.
Galeria
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o branży przemysłowej!
