MIK w maju: Słabszy popyt obniża nastroje przedsiębiorców
Maj przyniósł spadek nastrojów wśród przedsiębiorców. Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) spadł m/m o 9,1 pkt. do poziomu 94,5 pkt. Po kwietniowym wzroście wskaźnik ponownie jest poniżej poziomu neutralnego (100 pkt.), podobnie jak w lutym i marcu br., a jego wartość w maju jest najniższa od początku 2026 r.
Czytaj także: Elementy złączne ze stali nierdzewnej – koniec z zacieraniem gwintów.
Spośród siedmiu komponentów tworzących MIK tylko dwa – wynagrodzenia oraz płynność finansowa – pozostają powyżej poziomu neutralnego. Oznacza to przewagę ocen pozytywnych nad negatywnymi w tych obszarach. Jednocześnie poniżej 100 pkt. od kilku miesięcy utrzymują się wskaźniki mocy produkcyjnych i inwestycji, a w maju dołączyły do nich także wartość sprzedaży, nowe zamówienia, a także – po raz pierwszy od roku – zatrudnienie. Taka struktura komponentów wskazuje na wyraźne osłabienie popytu i rosnącą ostrożność przedsiębiorców. Ograniczają oni aktywność rozwojową i coraz częściej dostosowują zatrudnienie do pogarszających się warunków rynkowych.
Wyniki sprzedaży i liczby nowych zamówień sygnalizują spadający popyt
W majowym odczycie MIK widać spadki w odniesieniu do większości komponentów. Płynność finansowa pogorszyła się o 6,4 pkt. m/m i wynosi obecnie 114,4 pkt. Spadek może być efektem słabszych wpływów ze sprzedaży. Choć wartość MIK dla komponentu wynagrodzenia nieznacznie spadła o 2,0 pkt. m/m do wartości 110,0 pkt., to w tym obszarze możemy mówić o stabilizacji trendu wzrostu płac. Jednocześnie firmy wstrzymują się z decyzją o naborze nowych pracowników. Wartość MIK dla komponentu zatrudnienie spadła o 7,6 pkt. m/m i wynosi 99,7 pkt. O stabilizacji można mówić również w odniesieniu do wykorzystania mocy produkcyjnych. Tutaj wartość MIK nieznacznie wzrosła o 1,5 pkt. m/m do poziomu 99,1 pkt. Z jednej strony sugeruje to brak presji na zwiększenie produkcji. Z drugiej strony wydaje się, że firmy lepiej dostosowały swoje zasoby do obecnego poziomu popytu niż rok wcześniej.
Pogorszenie odczytów MIK w odniesieniu do wartości sprzedaży, a także liczby nowych zamówień wskazuje na spadek popytu w gospodarce. Wartość MIK dla komponentu wartość sprzedaży spadła o 19,8 pkt. m/m i wynosi 93,7 pkt. MIK dla liczby nowych zamówień spadł o 10,7 pkt. m/m i wynosi 92,3 pkt. Choć w ujęciu rok do roku jest to wartość wyższa o 8,8 pkt., jednak spadek miesiąc do miesiąca wskazuje na pogorszenie bieżących nastrojów klientów i partnerów biznesowych, przy czym ze zróżnicowania branżowego wynika, że spadki koncentrują się głównie w handlu i budownictwie. Najniższa wartość wskaźnika utrzymuje się w inwestycjach i wynosi 52,6 pkt. Jest to wynik niższy o 18,8 pkt. m/m. Oznacza to, że znaczna część firm (67 proc.) wstrzymuje wydatki rozwojowe i odkłada decyzje kapitałowe.
Pozytywne nastroje tylko w sektorze produkcyjnym
W maju wartość MIK obniżyła się we wszystkich branżach. Jednakże najwyższy poziom wskaźnika utrzymała produkcja (103,4 pkt.; -1,1 pkt. m/m). Stało się tak mianowicie m.in. dzięki dobrej ocenie płynności finansowej oraz przewadze wzrostu nowych zamówień nad ich spadkiem. W usługach (93,9 pkt.; -3,7 pkt. m/m) firmy częściej wskazywały nadwyżkę mocy produkcyjnych niż ich niedobór, jednak tylko 5 proc. planowało redukcję zatrudnienia. Brak inwestycji deklarowało 64 proc. przedsiębiorstw. Spadek MIK w budownictwie (93,5 pkt.; -3,2 pkt. m/m) wynikał głównie ze słabszej oceny sytuacji finansowej i inwestycji. Mniej niż połowa firm deklarowała środki pozwalające funkcjonować dłużej niż trzy miesiące. W handlu pogorszenie nastrojów wiązało się z niską aktywnością inwestycyjną oraz spadkiem nowych zamówień, co przekładało się na nadwyżkę mocy produkcyjnych i częstsze plany redukcji zatrudnienia. Najsilniejszy spadek odnotował sektor TSL (92,3 pkt.; -10,8 pkt. m/m), gdzie firmy częściej wskazywały spadek sprzedaży i nowych zamówień niż ich wzrost.
„Majowy odczyt MIK wskazuje na wyraźne pogorszenie koniunktury w sektorze przedsiębiorstw. Głównym powodem jest osłabienie popytu, co skutkuje niższą sprzedażą i ograniczeniem nowych zamówień, szczególnie w handlu i budownictwie. W tych branżach firmy częściej sygnalizują pogorszenie bieżącej aktywności, co może zapowiadać słabsze wyniki w kolejnych miesiącach. Relatywnie lepiej wypadają produkcja, usługi i TSL, w których częściej znajdujemy firmy ze wzrostem sprzedaży i liczby nowych zamówień, a przedsiębiorstwa nadal deklarują plany zwiększania zatrudnienia. Jednocześnie we wszystkich branżach widoczna jest ostrożność inwestycyjna, co sugeruje podwyższoną niepewność i ograniczoną aktywność rozwojową przedsiębiorstw.” – wskazuje dr Katarzyna Dębkowska, koordynator procesu badawczego w PIE.
Firmy podnoszą ceny
W I kwartale 2026 r. aż 45 proc. przedsiębiorstw podniosło cenę swego głównego produktu lub usługi, a tylko nieco więcej firm (48 proc.) cen nie zmieniło. Jeszcze w lutym, gdy pytaliśmy o zmiany cen, na ich podniesienie w IV kwartale 2025 r. wskazywało 22 proc. firm. W I kwartale 2026 r. ceny najczęściej podnosiły firmy duże (52 proc.), najrzadziej – średnie (41 proc.). W podziale na branże najczęściej były to firmy handlowe (58 proc. – dwukrotny wzrost w porównaniu z lutowym pomiarem). Z kolei 37 proc. przedsiębiorstw planuje podniesienie ceny swego głównego produktu lub usługi w II kwartale 2026 r. Podniesienie ceny najczęściej planują firmy budowlane – 51 proc., a także handlowe – 47 proc. wskazań.
„Firmy zgłaszają silną presję kosztową. Sygnałem tego pozostaje ich polityka cenowa. Z naszych badań wynika, że 45 proc. przedsiębiorstw podniosło ceny w I kwartale 2026 r., a 37 proc. planuje podwyżki w II kwartale. Oznacza to, że mimo słabnącego popytu firmy nadal próbują przenosić rosnące koszty na klientów, co może dodatkowo ograniczać popyt i wydłużać okres spowolnienia.” – wskazuje dr Katarzyna Dębkowska, koordynator procesu badawczego w PIE.
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o branży przemysłowej!
