Metody diagnostyki łożysk tocznych układów napędowych
Diagnostyka smarownicza
W trakcie eksploatacji łożysk tocznych następuje powolne ich zużywanie, które może przybierać różną formę. Efektem występowania procesu zużycia mogą być cząstki metaliczne, które kumulują się w środkach smarnych wykorzystywanych do smarowania łożysk. Z reguły większość łożysk tocznych w układach napędowych smarowanych jest smarami plastycznymi. Ocena smarów pod kątem obecności efektów zużycia wymaga pobrania i analizy próbki smaru. Nie zawsze jest to możliwe bez zatrzymania maszyny. Jednak w przypadku łożysk wolnoobrotowych lub łożysk zamontowanych w oprawach z wypływem naddatku smaru możliwe jest pobieranie w trakcie działania maszyny próbek przerobionego smaru wypchanego przez świeży smar wprowadzony w trakcie smarowania. Do oceny smarów plastycznych można wykorzystać przenośne zestawy badawcze pozwalające na wykonanie testu konsystencji, testu ubytku oleju bazowego, a także oceny czystości oleju i charakteru zanieczyszczeń [1].
Czytaj też >> Co wpływa na energochłonność pracy robota?
Podsumowanie – łożyka i ich diagnostyka
Przedstawione w artykule metody diagnozowania łożysk wymagają z reguły specjalizowanych przyrządów pomiarowych. Ich dostępność a także różnorodność jest aktualnie bardzo duża. Jednak diagnozowanie łożysk jest możliwe nawet wtedy, gdy nie dysponuje się specjalistycznym sprzętem. Wystarczy w tym celu skorzystać z prostego stetoskopu z sondą dotykową i realizować badania systematycznie. Wielu mechaników utrzymania ruchu, korzystając z tak prostego podejścia, z reguły z sukcesami wykrywa niesprawności jak również skutecznie zapobiega awariom maszyn. Należy jednak pamiętać, że podejście bazujące na zmysłach ludzkich nie dostarcza namacalnych danych, które można archiwizować i wykorzystywać do budowy modeli predykcyjnych i edukacji nowych pokoleń mechaników i diagnostów.
Piśmiennictwo
- Fidali M., Jałowiecki A.: Ocena stanu smaru łożysk tocznych w warunkach przemysłowych. „Utrzymanie Ruchu”, 2/2021.
- Fidali M.: Metody diagnostyki maszyn i urządzeń w predykcyjnym utrzymaniu ruchu. Elamed, Katowice 2020.
- Fidali M.: Ultradźwięki w diagnostyce i eksploatacji łożysk tocznych. „Utrzymanie Ruchu”, 1/2015, s. 56-61.
- Fidali M.: Specjalizowane metody diagnozowania łożysk tocznych – cz. 1. „Utrzymanie Ruchu”, 2/2015, s. 28-33.
- Fidali M.: Specjalizowane metody diagnozowania łożysk tocznych – cz. 2. „Utrzymanie Ruchu”, 3/2015, s. 54-58.
- Fidali M.: Diagnozowanie łożysk tocznych z SPM HD. „Utrzymanie Ruchu”, 2/2017, s. 46-50, poz. Lit. 1.
- ISO 18434-1:2008, Condition monitoring and diagnostics of machines – Thermography – Part 1: General procedures.
- ISO 13373-3:2015 Condition monitoring and diagnostics of machines – Vibration condition monitoring – Part 3: Guidelines for vibration diagnosis.
- ISO 20816-1:2016 Mechanical vibration – Measurement and evaluation of machine vibration – Part 1: General guidelines.
- ISO 20958:2013 Condition monitoring and diagnostics of machine systems – Electrical signature analysis of three-phase induction motors.
- VDI 3832 – Measurement of structure-borne sound of rolling element bearings in machines and plants for evaluation of condition.







