Druga w Polsce fabryka AI powstanie w Krakowie
Polska będzie mieć kolejną fabrykę AI. Drugą w naszym kraju Fabrykę Sztucznej Inteligencji zbuduje konsorcjum kierowane przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH w Krakowie. Gaia AI Factory to nowy element europejskiej sieci centrów AI, wspierający badania, innowacje i praktyczne zastosowania sztucznej inteligencji. Całkowity koszt projektu wynoszący 70 mln euro finansowany jest po połowie przez Polskę i Komisję Europejską.

Czytaj również: AI w energetyce: od prognoz do bezpieczeństwa rynku
O sukcesie polskiego wniosku poinformowano 10 października na briefingu z udziałem wicepremiera, ministrów cyfryzacji i nauki.
Budujemy cyfrową suwerenność
– Polska staje się jednym z kluczowych ośrodków rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji w Europie. Gaia AI Factory to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, lecz także impuls dla całego ekosystemu nauki, administracji i innowacji. Dzięki współpracy z partnerami akademickimi i przemysłowymi tworzymy przestrzeń, w której nowe technologie rozwijane są bezpiecznie i przejrzyście. Dzięki temu spełniają europejskie wartości, oraz odpowiadają na potrzeby społeczne. To ważny krok w kierunku cyfrowej suwerenności Polski, oraz wzmocnienia pozycji kraju w europejskiej gospodarce opartej na wiedzy. – Powiedział wicepremier Krzysztof Gawkowski.
Synergia nauki i biznesu
Wiceminister Maria Mrówczyńska podkreśliła, że powstanie Gaia AI Factory daje nowe możliwości transferu wyników badań naukowych do biznesu, oraz że jest to priorytet MNiSW. Dodatkowo, inwestowanie w Fabryki AI otwiera ogromne możliwości dla polskiej nauki i sektora innowacji. Dzięki nowoczesnej infrastrukturze obliczeniowej oraz współpracy między ośrodkami badawczymi i przemysłem, możemy szybciej przekuwać wyniki badań w praktyczne rozwiązania. Ponadto, są one oparte na sztucznej inteligencji. Takie inicjatywy umacniają rolę Polski w europejskim środowisku technologicznym i sprzyjają tworzeniu gospodarki napędzanej innowacjami oraz specjalistyczną wiedzą. Liderem konsorcjum jest Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, co potwierdza jej wiodącą pozycję w badaniach nad sztuczną inteligencją. Ponadto, uczelnia wyróżnia się w obszarze nowoczesnych technologii – dodała podsekretarz stanu w MNiSW.
Wspólne przedsięwzięcie Polski i UE
Projekt Gaia AI Factory jest wart około 300 mln zł (70 mln euro) i Polska oraz Unia Europejska go finansują. Środki pochodzą z programu Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w zakresie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU). Polski wkład współfinansują Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Ministerstwo Cyfryzacji. Celem inicjatywy jest stworzenie infrastruktury oraz ekosystemu, który wspiera rozwój zaawansowanych technologii sztucznej inteligencji. Dzięki temu technologie te będą zgodne z europejskimi wartościami, takimi jak zaufanie, przejrzystość i odpowiedzialność.
Nowy etap rozwoju polskiej sztucznej inteligencji
Gaia AI Factory będzie przyspieszać rozwój i wdrażanie technologii sztucznej inteligencji w Polsce. Projekt obejmuje rozbudowę krajowej infrastruktury superkomputerowej oraz udostępnienie zaawansowanych repozytoriów danych. Ponadto przewidziano programy rozwoju kompetencji, w tym specjalistyczne szkolenia oraz rozwój talentów w obszarze AI.
Fabryka skoncentruje się na trzech strategicznych obszarach:
- ochronie zdrowia,
- sektorze kosmicznym oraz
- rozwoju dużych modeli językowych (LLM).
– Fabryka Sztucznej Inteligencji Gaia w Krakowie to inwestycja w przyszłość polskiej i europejskiej gospodarki cyfrowej. Łączymy moc obliczeniową, wiedzę ekspertów oraz zasoby danych, aby tworzyć środowisko sprzyjające innowacjom. Dzięki temu polskie przedsiębiorstwa, uczelnie i instytucje publiczne mogą rozwijać nowoczesne rozwiązania. Fabryka AI będzie kilkukrotnie szybsza od obecnie działającego superkomputera Helios. Gratuluję zespołowi AGH oraz wszystkim, z którymi mieliśmy okazję współpracować w ostatnich miesiącach. Dzisiaj Kraków dołącza do europejskiej przestrzeni testowania i wdrażania technologii, która będą wzmacniać pozycję Polski i całego regionu – dodał wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
Nowa infrastruktura powstanie w oparciu o superkomputer nowej generacji, który będzie wyposażony w ponad tysiąc układów GPU. Układy te są zoptymalizowane do treningu oraz wdrażania modeli sztucznej inteligencji.
Polska częścią europejskiej sieci Fabryk AI
Gaia AI Factory powstaje w ramach ogólnoeuropejskiego programu Fabryk AI, koordynowanego przez EuroHPC JU. Polska już wcześniej stała się ważnym uczestnikiem tej sieci dzięki poznańskiemu projektowi PIAST AI Factory, realizowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS). Oba ośrodki – PIAST i Gaia – będą ściśle współpracować z fińską LUMI AI Factory, aby razem tworzyć rozproszony ekosystem, który wspiera badania, innowacje i wdraża zaufane rozwiązania sztucznej inteligencji w Europie.
Od Fabryk do Gigafabryk AI – kolejny krok w budowie europejskiej suwerenności technologicznej
Polska, wraz z Estonią, Litwą i Łotwą, uczestniczy również w projekcie AI Gigafactories – nowej inicjatywie Komisji Europejskiej, której celem jest rozwój infrastruktury obliczeniowej nowej generacji dla modeli AI o bilionach parametrów. Podczas gdy Fabryki AI zapewniają przestrzeń do szkolenia, testowania i wdrażania modeli sztucznej inteligencji w skali krajowej, Gigafabryki AI będą stanowić europejskie centra o mocy umożliwiającej rozwój najbardziej zaawansowanych modeli i aplikacji – w tym systemów multimodalnych, symulacyjnych czy językowych. Oba projekty są ze sobą komplementarne, a także kluczowe dla budowy suwerennego, europejskiego ekosystemu AI – łączącego moc obliczeniową, dane i wiedzę w ramach wspólnej infrastruktury badawczej i przemysłowej.
Porównaj produkty