Co słychać na rynku nieruchomości w Europie Środkowo-Wschodniej?
Sektor magazynowy
Największy zwycięzca pandemii COVID-19 został najbardziej dotknięty spowolnieniem transakcyjnym w 2023 roku. Ogólny wynik sektora magazynowego w pierwszej połowie roku w regionie to głównie efekt transakcji sfinalizowanych w tym segmencie w Polsce, o wartości 436 mln euro. Wynik wygenerowano wyłącznie przez pojedyncze aktywa, ponieważ nie było żadnych transakcji portfelowych i nie spodziewamy się ich w najbliższej przyszłości. W celu zminimalizowania ryzyka, inwestorzy zwrócili się ku transakcjom na mniejszą skalę.
Znaczącą transakcją na rynku polskim była sprzedaż nieruchomości Campus 39 do P3 za kwotę ok 139 mln euro. Zapewniła ona – razem z kilkoma mniejszymi akwizycjami – pierwsze miejsce pod względem udziału (54%) w całkowitym wolumenie inwestycyjnym.
Największą transakcją odnotowaną na rumuńskim rynku nieruchomości w pierwszej połowie 2023 r. była sprzedaż i leasing zwrotny portfela logistycznego FM, o szacowanej wartości ok. 60-70 mln euro.
Na Węgrzech i Słowacji nie odnotowano żadnych transakcji w sektorze. Na Słowacji było to częściowo spowodowane ucieczką inwestorów na rynki główne, ponieważ regionalna Słowacja jest często uważana przez fundusze instytucjonalne za drugorzędną; a częściowo brakiem dostępnych produktów w znacznie bardziej płynnym regionie Bratysławy.
Sektor biurowy
Pod względem całkowitego wolumenu, sektor biurowy idzie ramię w ramię z sektorem magazynowym (28%). Duży nacisk kładzie się na przyszły wzrost czynszów, ponieważ wysokie poziomy inflacji i wynikająca z nich indeksacja czynszów spowodowały, że wiele aktywów znalazło się w obszarze powyżej czynszów rynkowych („over-rented”).
W Polsce wszystkie transakcje biurowe w pierwszej połowie roku były zlokalizowane w Warszawie – w przeciwieństwie do 2022 r., kiedy to dominowały miasta regionalne. Największą transakcją (prawie 70 milionów euro) było nabycie budynku Wola Retro przez fundusz Adventum z Węgier, w której to transakcji dział doradztwa inwestycyjnego Avison Young reprezentował stronę sprzedającą, Develię.
Największe transakcje biurowe w analizowanym okresie w Europie Środkowo-Wschodniej miały miejsce w Bratysławie – Pribinova 19 Bratislava Office została przejęta przez IAD Investments, a Landererova 12 Bratislava Office została zakupiona przez ZFP Investments – wartość każdej z tych transakcji szacuje się na około 100 mln euro.
Główne liczby:
– 2,2 mld euro – całkowity wolumen inwestycji w Europie Środkowo-Wschodniej w I poł. 2023 r. (spadek o 59% r/r)
– 35% – dominacja sektora handlowego pod względem wolumenu
– 66% – stała i wyraźna dominacja kapitału z Europy Środkowo-Wschodniej pod względem wolumenu
Dobry czas na inwestycje przy zmieniających się cenach
Jednym z czynników, który przyczynił się do spadku liczby i wolumenu transakcji w pierwszej połowie 2023 r., jest trwający proces dostosowywania oczekiwań cenowych między sprzedającymi a kupującymi. Mamy już jednak przesłanki, że sytuacja ta może ulec poprawie do końca roku. Obecnie wielu kupujących stara się wykorzystać warunki rynkowe, składając oferty znacznie poniżej historycznych wycen nieruchomości, mając nadzieję na zawarcie korzystnych transakcji.
Wielu właścicieli nie spieszy się ze sprzedażą. Sytuacja ta ulegnie jednak zmianie wraz z pojawieniem się okoliczności, takich jak konieczność likwidacji funduszu, wyczerpanie finansowania lub słabe wyniki nieruchomości.
Mówi się, że należy inwestować w czasie kryzysu. Dlatego też obecna sytuacja rynkowa stwarza spore możliwości inwestycyjne dla podmiotów posiadających środki własne.
Niektórzy inwestorzy pozycjonują się w taki sposób, aby wykorzystać obecną, ograniczoną płynność (a tym samym brak konkurencji) do nabywania aktywów w atrakcyjnych cenach. Niektórzy właściciele stają się bardziej elastyczni, ponieważ muszą zlikwidować lub dokapitalizować fundusze albo podjęli strategiczną decyzję o wyjściu z rynku. W obecnej sytuacji aktywa o silnych fundamentach można nabyć po atrakcyjnej cenie.
Perspektywy dla rynku
Kluczową kwestią dla inwestorów przy ocenie możliwości zakupu jest przyszły CAPEX związany z ESG. Wymaganą modernizację starszych budynków czasami trudno oszacować w kontekście wysokich kosztów budowy. Ponieważ kupujący prawie zawsze zakładają wyższe nakłady niż sprzedający, różnica jest często nie do pogodzenia.
Dostępne jest mnóstwo kapitału oportunistycznego do zainwestowania, ale koszt takiego kapitału i zakładane zwroty często są dalekie od obecnych oczekiwań sprzedających, dlatego też na niektórych rynkach przewidujemy długoterminowy impas, nawet do 2024 r. Na rynkach, na których obecne ceny nieruchomości są dostosowywane do oczekiwań kupujących, wolumeny mogą ulec znacznej poprawie w drugiej połowie 2023 roku.
Ponieważ finansowanie dłużne stało się bardziej restrykcyjne i droższe, wskaźnik niezrealizowanych transakcji znacznie wzrósł, a transakcje z wykorzystaniem jedynie środków własnych są jedyną opcją dla sprzedających.
Choć sektor magazynowy stanowił około 28% całkowitego wolumenu transakcyjnego w pierwszym półroczu w regionie, to pozostaje on ulubieńcem inwestorów i najbardziej poszukiwanym segmentem. Podobnie jak w przeszłości, ograniczona dostępność produktów i konsolidacja portfeli powodują stosunkowo niskie wolumeny transakcji.
Pomimo spowolnienia i niskiego wolumenu transakcji, kapitał z Europy Środkowo-Wschodniej pozostaje aktywny z 66% udziałem w całkowitym wolumenie inwestycji wygenerowanym w Europie Środkowo-Wschodniej w pierwszej połowie 2023 roku. Kapitał lokalny dominuje w Czechach (81%), na Węgrzech (69%) i w Rumunii (50%).
Spodziewamy się większych rozbieżności w stopach kapitalizacji dla najlepszych nieruchomości w różnych regionach geograficznych, ponieważ obserwujemy rozbieżność stóp inflacji w regionie. Kraje, które będą w stanie ograniczyć inflację poprzez rozsądną politykę pieniężną, wygrają walkę z dekompresją stóp kapitalizacji.
Źródło: Avison Young
Przeczytaj również: Trend nearshoringu kieruje uwagę biznesu na Polskę
Mogą zainteresować Cię również
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/08/iStock-1498834530-300x191.jpg)
Krok po kroku – jak ludzie uczą roboty chodzić?
Aby robot mógł chodzić z taką swobodą jak ludzie, trzeba pokonać wiele wyzwań, m.in. dotyczących programowania, badań materiałowych, zasilania. Problemy te podsumował w “Science Robotics” polski naukowiec dr inż. Krzysztof Walas. ...
Ekologiczna stal pozyskiwana z odpadów!
O ekologicznej produkcji stali mówi się w ostatnim czasie coraz więcej. Zazwyczaj odnosi się ona do kwestii emisji gazów cieplarnianych, uwalnianych podczas produkcji. Tym razem doniesienia naukowców mówią o samych materiałach, wykorzystywanych podczas wytwarzania stali.
![targi-fastener-poland-2024](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/09/targi-fastener-poland-2024-300x188.jpg)
Targi FASTENER POLAND® 2024
Targi FASTENER POLAND®, które 25-26 września odbędą się w EXPO Kraków, to jedyne międzynarodowe targi elementów złącznych organizowane w Europie Środkowo-Wschodniej. Od 7 lat Targi FASTENER POLAND® 2024 są kluczowym forum wymi...
Biodegradowalne stopy na bazie Mg
Materiały biodegradowalne to materiały, które po spełnieniu swojej funkcji rozkładają się do prostych związków, które są naturalne dla otoczenia. Do tego rodzaju materiałów można zaliczyć specjalnego typu polimery, które mogą być stosowane na opakowania i torebki. W materiałac...
![relokacja-w-zakladach-produkcyjnych](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2020/09/industry-1801661_640-300x161.jpg)
Relokacja w zakładach produkcyjnych
Sprawne funkcjonowanie procesu produkcyjnego jest niemożliwe bez wykorzystania specjalistycznych, wielkogabarytowych maszyn. Dlatego tak popularne stały się usługi z zakresu ich relokacji. Kiedy niezbędny staje się transport maszyny z punktu A do punktu B, bardzo cenne są: wie...
DREMA 2024 odpowiedzią na wyzwania branży drzewnej i meblarskiej
Międzynarodowe Targi Maszyn, Narzędzi i Komponentów Dla Przemysłu Drzewnego i Meblarskiego DREMA (Poznań, 10-13.09.2024) odbędą się w tym roku już po raz 40. Podobnie jak to miało miejsce w przeszłości, i tym razem przynoszą całą gamę skutecznych rozwiązań problemów stojących ...
![Kształtowanie plastyczne](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2020/05/rys.-3.-Kształtowanie-plastyczne-300x159.png)
Niekonwencjonalne metody kształtowania plastycznego
W artykule przedstawiono koncepcje czterech niekonwencjonalnych metod przeróbki plastycznej: kucia z oscylacyjnym skręcaniem, kucia z poprzecznym ruchem stempla, walcowania z poprzecznym ruchem walców oraz kucia segmentowego. Metody te umożliwiają wytwarzanie wyrobów o nietypo...
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/08/obraz-16-300x197.png)
Współczesne trendy rozwojowe w obróbce skrawaniem
Obróbka skrawaniem w technologii maszyn zajmuje miejsce w grupie obróbki kształtowej – ubytkowej. Jest wiodącą techniką wytwarzania i na razie nic nie wskazuje na to, aby miało się to zmienić. Zastosowanie obróbki skrawaniem jest bardzo szerokie...
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/08/iStock-1712381964-300x127.jpg)
Zachowanie cyberbezpieczeństwa to konieczność dla zrównoważonego rozwoju społeczeństwa
W dzisiejszym cyfrowym świecie cyberbezpieczeństwo stało się kluczem dla stabilnego funkcjonowania społeczeństwa. Jest ono nieodłącznym elementem bezpieczeństwa narodowego. Wspomaga ochronę prywatności osób fizycznych, a także buduje odporność przedsiębiorstw i instytucji pr...
![drema-2024-odpowiedzia-na-wyzwania-branzy-drzewnej](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/09/drema-2024-odpowiedzia-na-wyzwania-branzy-drzewnej-300x200.jpg)
DREMA 2024 odpowiedzią na wyzwania branży drzewnej i meblarskiej
Międzynarodowe Targi Maszyn, Narzędzi i Komponentów Dla Przemysłu Drzewnego i Meblarskiego DREMA (Poznań, 10-13.09.2024) odbędą się w tym roku już po raz 40. Podobnie jak to miało miejsce w przeszłości, i tym razem przynoszą całą gamę skutecznych rozwiązań problemów stojących ...
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/07/Zrzut-ekranu-2024-07-22-104604-300x181.png)
Przepis na sukces firmy ARSTON
Kaliska firma specjalizuje się w cięciu, wykrawaniu i gięciu długich elementów z blach. Abysprostać oczekiwaniom klientów, stawia na wysoką technologię i innowacyjne rozwiązania.Od 2011 r., czyli od początku działalności, ARSTON pracuje na obrabiarkach niemieckiegopotentata,...
Wpływ parametrów spawania na kształt oraz mikrostrukturę złączy spawanych metodą mag stali s235jr
Coraz wyższe wymagania jeśli chodzi o złącza spawane wiążą się z koniecznością odpowiedniego doboru parametrów spawania w celu uzyskania spoiny jak najwyższej jakości. Wymagania te mogą zostać spełnione przy wykorzystaniu zrobotyzowanych stanowisk spawalniczych, ...
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/08/iStock-13001753341-300x196.jpg)
Polska nie może się uwolnić od węgla. Wszystko przez brak inwestycji w modernizację i OZE
W Polsce ponad połowa linii elektroenergetycznych jest starsza niż 30 lat, a spory odsetek ma już ponad pół wieku. To powoduje coraz większe utrudnienia w zakresie możliwości przyłączania OZE. Dane URE pokazują, że liczba odmów przyłączenia do sieci z każdym rokiem znacząco ...
![zloty-medal-targow-modernlog-2024-poznaj-laureatow](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/05/zloty-medal-targow-modernlog-2024-poznaj-laureatow-300x208.png)
Znamy laureatów nagrody Złoty Medal targów MODERNLOG 2024
Poznaliśmy produkty wyróżnione prestiżową nagrodą Złotego Medalu na targach Logistyki, Magazynowania i Transportu MODERNLOG 2024 oraz ITM INDUSTRY EUROPE 2024. Laureaci zawalczą teraz o Złoty Medal Wybór Konsumentów. W minionym tygod...
Kwazikryształy – aperiodyczne struktury w stopach metali
Z artykułu dowiesz się: czym są kwazikryształy;jakimi cechami się charakteryzują;gdzie mogą znaleźć zastosowanie. 5 października 2011 roku izraelski badacz Dan Shechtman o...
![](https://dlaprodukcji.pl/wp-content/uploads/sites/8/2024/08/iStock-1224034141-300x169.jpg)
Wysoka jakość produktów najważniejsza w budowaniu przewagi rynkowej
Ponad połowa MŚP z sektora przemysłowego (51,3 proc.) uważa, że wysokiej jakości produkt to kluczowy czynnik pozwalający osiągnąć przewagę nad konkurencją. Ankietowani w badaniu Siemens Financial Services w Polsce wskazywali tę odpowiedź najczęściej, niezależnie od tego, w&n...
Kalendarium wydarzeń
Relacje
Politechnika Krakowska ma nowe laboratorium
25 kwietnia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej odbyło się uroczyste otwarcie Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych. &...
Sprawdź więcejSeminarium Obróbki Laserowej 22 marca 2024
22 marca 2024, podczas targów STOM, odbyło się Seminarium Obróbki Laserowej, organizowane przez Politechnikę Świętokrzyską. Zapraszamy do zapoznania się z fo...
Sprawdź więcejKonferencja „Stal, Metale, Nowe Technologie”
20 marca, drugiego dnia targów STOM, odbyła się konferencja „Stal, Metale, Nowe Technologie”, której organizatorem była redakcja portalu dlaprodukcji.pl i dw...
Sprawdź więcej„Hutnictwo żelaza i stali w Polsce. Wyzwania i szanse dla szarej i zielonej stali”
23 listopada w Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej w Katowicach odbyła się konferencja „Hutnictwo żelaza i stali w Polsce. Wyzwania i szans...
Sprawdź więcej