MIK wrzesień: spadek w produkcji i nadmiar wolnych mocy
Wrzesień przyniósł wyraźne ochłodzenie nastrojów w sektorze wytwórczym. Jak wynika z najnowszego odczytu Miesięcznego Indeksu Koniunktury (MIK), opracowywanego przez Polski Instytut Ekonomiczny, ogólny wskaźnik koniunktury spadł o 1,2 pkt. m/m do poziomu 96,0 pkt., utrzymując się drugi miesiąc z rzędu poniżej progu neutralnego (100 pkt.). Szczególnie niepokojący sygnał płynie z zakładów produkcyjnych: wskaźnik dla branży produkcji skurczył się aż o 7,7 pkt. m/m (do poziomu 99,7 pkt.), notując pierwszy w 2026 roku spadek poniżej granicy neutralności.
Czytaj także: MIK sierpień: Sektor produkcji liderem nastrojów przedsiębiorców
Nadmiar mocy i zamrożone pensje
Sektor produkcyjny wyraźnie odczuwa osłabienie napływu zleceń. Wskaźnik wartości sprzedaży dla całej gospodarki zanotował najgłębszy spadek m/m spośród wszystkich komponentów (spadek o 7,4 pkt. do 88,2 pkt.).
W samych zakładach wytwórczych bezpośrednim skutkiem tej sytuacji jest:
- Niewykorzystany potencjał maszynowy: Aż 17% przedsiębiorstw produkcyjnych ocenia swoje moce wytwórcze jako zbyt duże względem bieżącego portfela zamówień – to najwyższy odsetek ze wszystkich badanych branż.
- Wyhamowanie presji płacowej: Branża produkcyjna odnotowała najniższy odsetek firm planujących podwyżki wynagrodzeń w najbliższych trzech miesiącach – zaledwie 1% zakładów zadeklarowało chęć podniesienia płac.
- Wstrzymywanie inwestycji: Inwestycje pozostają najsłabszym komponentem całego indeksu (67,4 pkt., spadek o 14,5 pkt. r/r). Wśród firm produkcyjnych, które nie ponoszą wydatków kapitałowych, 45% tłumaczy to brakiem potrzeby modernizacji lub rozbudowy parku maszynowego.
Przemysł pod największą presją kosztową w gospodarce
Z danych PIE wyłania się obraz „gospodarki dwóch prędkości”. Podczas gdy sektory usług (109,5 pkt.) oraz TSL (102,9 pkt.) notują przewagę optymizmu, przetwórstwo boryka się z kumulacją barier operacyjnych.
Przedsiębiorstwa produkcyjne częściej niż jakakolwiek inna gałąź gospodarki zgłaszają uciążliwość aż pięciu z siedmiu kluczowych barier:
- Koszty pracownicze: wskazywane przez 78% firm produkcyjnych (wobec 65% średniej dla ogółu gospodarki).
- Rosnące ceny energii: bariera dla 71% zakładów (przy 57% dla ogółu).
- Niedostępność pracowników: problem zgłaszany przez 64% przedsiębiorstw (średnia: 51%).
- Koszty finansowania: utrudnienie dla 30% firm (średnia: 25%).
- Niedostępność produktów i surowców: raportowana przez 26% wytwórców (średnia: 19%).
Równolegle 68% przedsiębiorstw produkcyjnych wskazuje na niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej, a 52% mierzy się z zatorami płatniczymi.
Polaryzacja według skali działalności
Kondycja przedsiębiorstw w okresie jesiennym jest silnie uzależniona od ich wielkości. Jedyną grupą, w której nastroje pozytywne przeważają nad negatywnymi, pozostają duże przedsiębiorstwa z wynikiem 102,5 pkt. To tam aż 86% podmiotów raportuje pełne dopasowanie mocy do zleceń. Redukcje kadr planuje zaledwie 2% zakładów, podczas gdy 16% myśli o nowych rekrutacjach.
W segmencie średnich firm wskaźnik spadł do 99,9 pkt. To właśnie w tej grupie odnotowano najwyższy odsetek planowanych redukcji etatów (15%). Najtrudniejsza sytuacja dotyczy małych podmiotów (87,9 pkt.) oraz mikrofirm (86,6 pkt.). To te przedsiębiorstwa najmocniej odczuwają tąpnięcie sprzedaży oraz narastające problemy z płynnością finansową.
Może Cię również zainteresować: Ceny energii elektrycznej a ryzyko deindustrializacji
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o branży przemysłowej!
