Dlaczego komputery przemysłowe mogą być słabością wielu zakładów?
Współczesny sektor produkcyjny znajduje się w niebezpiecznym punkcie zwrotnym. Z jednej strony fabryki dążą do pełnej cyfryzacji, wdrażając rozwiązania Przemysłu 4.0 i integrując się z chmurą, z drugiej zaś zmagają się z ogromnym ciężarem luki technologicznej. Choć wizja w pełni zintegrowanego zakładu jest kusząca, fizyczny i cyfrowy fundament tych operacji, czyli komputer przemysłowy oraz sieć OT, pozostaje źródłem głębokiej, systemowej słabości.

Fot. PLE SERVICE
Te niepozorne urządzenia stanowią często krytyczny punkt awarii. Problemy nie wynikają z jednej przyczyny, lecz z konwergencji trzech obszarów: fizycznej degradacji sprzętu, przestarzałego oprogramowania oraz rosnącej powierzchni ataku wynikającej z łączenia światów IT i OT. Wiedza o tych mechanizmach jest często kluczem do utrzymania ciągłości produkcji.
Komputery przemysłowe w nieprzyjaznym środowisku produkcyjnym
Komputery przemysłowe operują w środowiskach wrogich dla delikatnej elektroniki. Serwery przedsiębiorstw zlokalizowane są w klimatyzowanych centrach danych, natomiast IPC są wbudowane bezpośrednio w linie produkcyjne, poddane ekstremalnym temperaturom, zapyleniu oraz zakłóceniom elektromagnetycznym.
Główną przyczyną awarii sprzętu w tych warunkach jest niedopasowanie stopnia ochrony urządzenia do realiów hali produkcyjnej, co najczęściej objawia się problemami z chłodzeniem. Przetwarzanie coraz bardziej złożonych strumieni danych dla aplikacji HMI i SCADA zwiększa wydzielanie ciepła, co w połączeniu z wysoką temperaturą otoczenia czyni standardowe rozwiązania wentylatorowe nieefektywnymi.
Sytuację pogarsza wszechobecny pył i brud, które nie są jedynie problemem kosmetycznym, lecz aktywnym czynnikiem awarii. Infiltracja cząstek stałych działa jak izolator termiczny, pokrywając radiatory i komponenty, co uniemożliwia skuteczne rozpraszanie ciepła.
Prowadzi to do zjawiska throttlingu termicznego, w którym procesor celowo obniża swoje taktowanie, aby zapobiec spaleniu, co operatorzy odczuwają jako spowolnienie działania oprogramowania produkcyjnego. Szczególnym zagrożeniem jest pył przewodzący, który może powodować zwarcia na ścieżkach płyty głównej, prowadząc do nieodwracalnych uszkodzeń. Powszechna strategia mitygacji polegająca na stosowaniu filtrów często zawodzi, ponieważ same filtry ulegają zatkaniu, ograniczając przepływ powietrza i pogłębiając problem przegrzewania.
Równie istotnym aspektem jest starzenie się komponentów, wynikające z dysproporcji między cyklem życia zakładu a żywotnością elektroniki. Zjawisko awarii kondensatorów elektrolitycznych, w których pod wpływem temperatury paruje elektrolit, prowadzi do niestabilnej regulacji napięcia i losowych restartów systemu. Dodatkowo elementy ruchome, takie jak dyski twarde czy wentylatory, stanowią pojedyncze punkty awarii podatne na wibracje maszyn i zużycie mechaniczne.
| Tryb awarii | Mechanizm powstania | Wpływ operacyjny | Trudność mitygacji |
| Ucieczka termiczna | Zatkane filtry/wentylatory; temperatura otoczenia przekracza specyfikację. | Spowolnienie, nieoczekiwane wyłączenia, trwałe uszkodzenie krzemu. | Średnia (wymaga prewencyjnego UR) |
| Zwarcie pyłowe | Przewodzący pył tworzy mostki na ścieżkach obwodów. | Natychmiastowa awaria płyty głównej. | Wysoka (wymaga obudów szczelnych/bez wentylatorów) |
| Uszkodzenie wibracyjne | Awaria talerzy HDD; zmęczenie lutów; poluzowanie złączy. | Utrata danych, przerywana łączność, zanikanie systemu operacyjnego. | Wysoka (wymaga SSD i tłumienia drgań) |
| Starzenie komponentów | Parowanie elektrolitu kondensatorów; utlenianie lutów. | Nieprzewidywalne zachowanie, brak startu. | Bardzo wysoka (wymaga zarządzania cyklem życia) |
Kalendarium wydarzeń
Relacje
XXII Kongres PIKS
XXII Kongres Polskiej Izby Konstrukcji Stalowych odbył się 7 października 2025 roku w hotelu Holiday Inn w Józefowie. Tegoroczna edycja wydarzenia skupiła si...
Zobacz więcejWarsaw Industry Week 2025 – najważniejsze trendy i kierunki rozwoju przemysłu.
Warsaw Industry Week 2025 – podsumowanie wydarzenia Tegoroczne Warsaw Industry Week 2025 (4–6 listopada, Ptak Warsaw Expo) wyraźnie pokazały, że część kon...
Zobacz więcejPodsumowanie FASTENER POLAND 2025
FASTENER POLAND 2025 Połowa października w EXPO Kraków upłynęła pod znakiem międzynarodowego spotkania ekspertów rynku elementów złącznych z ich użytko...
Zobacz więcejOpenHouse 2025: z wizytą u TRUMPF Polska
TRUMPF Polska z sukcesem zorganizował Dni Otwarte OpenHouse 2025, które odbyły się 11 i 12 września br. Wydarzenie OpenHouse 2025 przyciągnęło licznych klien...
Zobacz więcej