Inwestycje dual use: nowa szansa dla budownictwa i logistyki
Pojęcie dual use (podwójnego zastosowania) wykracza daleko poza wojskową teorię czy adaptację dróg, magazynów i schronów na wypadek kryzysu. Podczas XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu eksperci wskazali, że stanowi ono siłę polskiej gospodarki, opartą na przewagach konkurencyjnych przedsiębiorstw, kompetencjach kadr, kapitale oraz krajowym know-how. Rozwój projektów łączących cele cywilne z obronnymi staje się nowym obszarem inwestycyjnym dla sektora prywatnego.
Kompetencje i kapitał prywatny filarami odporności
Podczas debaty o infrastrukturze i odporności państwa zwrócono uwagę na istotny aspekt inwestycji. Liczy się nie tylko sam obiekt, lecz także zdolność do jego sfinansowania, realizacji oraz utrzymania w kryzysie. Silne przedsiębiorstwa dysponujące zapleczem sprzętowym i ludzkim mogą w sytuacjach krytycznych wspierać administrację oraz służby publiczne. Ważnym elementem jest również budowanie kompetencji kadr poza sektorem publicznym, aby w razie zakłóceń rynek był w stanie sprawnie obsłużyć procesy gospodarcze.
Drugim fundamentem tak rozumianego dual use jest zmiana modelu finansowania. Dotychczasowy rozwój infrastruktury w Polsce opierał się głównie na środkach publicznych, funduszach unijnych oraz grantach. Następnym krokiem powinno być szersze zaangażowanie kapitału prywatnego, obejmujące nie tylko wykonawstwo obiektów, lecz także ich długofalowe zarządzanie, na wzór koncesji autostradowych. Narzędzia prawne do takiej kooperacji już funkcjonują, jednak niezbędna jest większa otwartość administracji na włączanie prywatnych podmiotów w projekty wzmacniające bezpieczeństwo.
Magazyny, logistyka i schrony komercyjne
Jedną z dróg rozwoju jest podwójne wykorzystanie inwestycji komercyjnych. Zamiast budować własne obiekty, sektor publiczny lub wojsko może wynajmować powierzchnie magazynowe czy warsztaty wznoszone przez podmioty prywatne. Taki model pozwala dzielić koszty inwestycji.
Przykładowo, około połowę wydatków na schron stanowi standardowy koszt wzniesienia konstrukcji, a resztę naddatek wynikający z funkcji ochronnej. W formule współpracy deweloperów z państwem strona publiczna mogłaby finansować przede wszystkim ten dodatkowy koszt.
Podobny potencjał drzemie w sektorze logistycznym, w tym w infrastrukturze cargo. Obiekty tego typu z założenia obsługują w czasie pokoju standardowy łańcuch dostaw dla biznesu, natomiast w razie kryzysu mogą natychmiast wesprzeć operacje wojskowe.
Perspektywy dla energetyki, technologii i PPP
Zaangażowanie kapitału prywatnego wymaga jednak ekonomicznej opłacalności oraz perspektywy przewidywalnego zwrotu z inwestycji. Do kluczowych segmentów rynku, w których biznes może odegrać strategiczną rolę obok infrastruktury kubaturowej i schronów, należą:
- inwestycje energetyczne,
- rozwiązania z obszaru cyberbezpieczeństwa.
Istotnym mechanizmem finansowania staje się Partnerstwo Publiczno-Prywatne (PPP). Dotychczas samorządy rzadko sięgały po tę formułę ze względu na szeroki dostęp do dotacji. Wraz z wyczerpywaniem się zewnętrznych źródeł finansowania PPP może stać się koniecznością. Eksperci podkreślają potrzebę tworzenia takich warunków przetargowych, które pozwolą brać udział w tych procedurach również mniejszym i średnim polskim firmom, dając im przestrzeń do rozwoju kompetencji finansowych i realizacyjnych.
Może Cię również zainteresować: Robotyzacja w eksporcie napędza przemysł i innowacje B2B
Co tydzień otrzymaj od nas porządną dawkę wiedzy o branży przemysłowej!
