Co audyt mówi o kondycji parku maszynowego i jak tę wiedzę wykorzystać?

Regularna kontrola stanu maszyn, czyli audyt techniczny, to jedyny sposób na prześwietlenie swojego parku maszynowego i zajrzenie do wnętrza procesów, które degradują urządzenia. Co dokładnie mówi nam taki audyt i jak przekuć raport techniczny w oszczędności dla firmy?

Fot. iStock

Dla działu Utrzymania Ruchu nie ma nic bardziej kosztownego niż złudne poczucie bezpieczeństwa, gdy linia pracuje, a zielona lampka na panelu HMI świeci się ciągłym światłem. To, że maszyna pracuje, nie oznacza automatycznie, że jest sprawna technicznie. Często oznacza jedynie tyle, że jeszcze nie przekroczyła punktu krytycznego. Moment, w którym ten punkt zostaje osiągnięty, jest zazwyczaj najmniej odpowiedni – środek nocy, szczyt sezonu lub realizacja ważnego zamówienia. Wtedy koszty przestoju zaczynają być liczone w dziesiątkach, a nawet setkach tysięcy złotych za każdą godzinę ciszy na hali.

Co audyt mówi o kondycji maszyn?

Profesjonalny audyt rozkłada kondycję napędu na czynniki pierwsze. W ramach audytów technicznych, obejmujących serwosilniki, silniki elektryczne oraz urządzenia współpracujące, weryfikowane są trzy obszary.

Diagnostyka elektryczna

Wielkim zagrożeniem dla silników nie jest to, co widać, ale to, co dzieje się w uzwojeniach. Podczas audytu przeprowadzane są testy wysokonapięciowe uzwojeń oraz pomiary rezystancji izolacji. Te badania wykrywają degradację dielektryka spowodowaną wilgocią, przegrzaniem lub starzeniem materiału. Raport z audytu jest w stanie określić przewidywaną żywotność uzwojeń i odporność na dalszą degradację. Często okazuje się, że kluczowy silnik pracuje na ostatkach sił, a jego parametry izolacyjne spadły do poziomu, w którym zwarcie jest kwestią dni. Wykrycie tego na etapie audytu chroni nie tylko silnik, ale również zmniejsza koszty finalne naprawy.

Kondycja mechaniczna i kinetyczna

Silnik to nie tylko prąd, to przede wszystkim ruch. Z tego powodu podczas audytu przeprowadza się ocenę stanu łożyskowania, ogólnego stanu mechanicznego oraz weryfikację sprawności przeniesienia napędu. Pozwala zidentyfikować elementy, które generują nadmierne opory. Zatarte lub zużyte łożyska to nie tylko hałas, a dodatkowe obciążenie dla silnika, który musi pobierać większy prąd, by pokonać opór własny. Audyt ujawnia walkę napędu z maszyną. Dzięki temu dział UR ma twarde dane, czy serwosilnik pracuje w optymalnych warunkach, czy też wibracje i luzy powoli niszczą wał i gniazda łożyskowe.

Środowisko, w którym pracuje maszyna

Nawet najlepszy silnik nie będzie pracował poprawnie, jeśli jego elementy towarzyszące szwankują. Dlatego audyt obejmuje weryfikację okablowania, kontrolę układu pomiarowego oraz analizę środowiska pracy.

Często w diagnozach ujawniany jest problem nie maszyny, a środowiska, w którym działa na co dzień. Może to być uszkodzony ekran przewodu, który wprowadza zakłócenia do sterownika, zdegradowana izolacja kabli od mgły olejowej lub zbyt wysoka temperatura w szafie sterowniczej. Inżynier serwisu wskazuje czynniki zewnętrzne, które drastycznie skracają żywotność urządzeń, pozwalając wyeliminować przyczynę awarii, a nie tylko jej skutek.

Audyt – jak wykorzystać tę wiedzę?

Otrzymanie raportu to dopiero połowa sukcesu. Prawdziwa wartość audytu leży w tym, co specjalista w zakładzie zrobi z tą wiedzą. To narzędzie, które pozwala przejść na predykcyjny sposób zarządzania utrzymaniem ruchu na liniach produkcyjnych.

Zamiana awarii w planowany serwis

Regularne audyty wspierają założenia predykcyjnego utrzymania ruchu, zwiększając płynność produkcji oraz ograniczając ryzyko awarii krytycznych. Dodatkowo zmniejszają koszty napraw i przestojów, umożliwiając ich wcześniejsze zaplanowanie.

Płynna ścieżka naprawy

Nieocenioną korzyścią wynikającą ze współpracy z wyspecjalizowanym serwisem zewnętrznym jest możliwość natychmiastowej reakcji na wyniki audytu. Jeśli diagnostyka wykaże stan krytyczny podzespołu, możliwe jest ekspresowe przyjęcie urządzenia do serwisu.

Dzięki wcześniejszej identyfikacji urządzenia i rodzaju usterki eliminuje się proces diagnozy. Część trafia bezpośrednio do naprawy, co drastycznie skraca czas niedostępności maszyny. Jest to działanie wyprzedzające, ponieważ naprawa następuje w sposób kontrolowany, zanim dojdzie do nieodwracalnej awarii blokującej linię.

Świadome budżetowanie Utrzymania Ruchu

Audyt to twarde dane dla działu zakupów i kadry managerskiej. Pozwala precyzyjnie alokować budżet. Nie naprawia się już urządzeń, bo sytuacja do tego zmusza ani według sztywnego kalendarza, ale na podstawie ich rzeczywistego stanu technicznego. Wiadomo dokładnie, które elementy należy zamówić na magazyn, a które mogą poczekać.

W nowoczesnym przemyśle nie ma miejsca na zgadywanie. Koszt przeprowadzenia profesjonalnego audytu technicznego jest znikomy w porównaniu do strat finansowych generowanych przez jedną godzinę nieplanowanego postoju linii produkcyjnej.

Audyt służy do zapewnienia sobie spokoju i pewności, że park maszynowy jest gotowy do realizacji celów produkcyjnych. To inwestycja w stabilność, która zwraca się przy każdej sytuacji, w której unika się awarii. Aby mieć pewność, że serwosilniki i silniki elektryczne nie ulegną awarii w najmniej odpowiednim momencie, warto poddać je audytowi. Lepiej zrobić to z wyprzedzeniem, zanim same „zadecydują” o nieplanowanym przestoju.

Autor: Leszek Ochmann, CEO i założyciel PLE Service serwisu automatyki i elektroniki przemysłowej. Pod jego kierownictwem, zespół inżynierów z powodzeniem przywraca sprawność urządzeniom praktycznie każdego producenta, niezależnie od wieku i stopnia skomplikowania. Ponad 37 000 zrealizowanych napraw w 2 500 fabrykach, w tym w zakładach takich firm jak Bosch, LG, Volkswagen, Danone czy Electrolux, to dowód skuteczności i zaufania, jakim klienci obdarzają PLE Service.

Źródło: PLE SERVICE