Produkcja i logistyka w dobie automatyzacji: ewolucja kompetencji pracowników

Automatyzacja i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji w polskich zakładach produkcyjnych i magazynach rozwijają się wolniej niż w wielu innych krajach. Mianowicie już dziś realnie zmieniają one sposób pracy, a konkretnie wpływają na zakres codziennych obowiązków zespołów. Każda kolejna inwestycja technologiczna wymaga równoległego rozwijania umiejętności, by pracownicy potrafili efektywnie współpracować z nowymi systemami.

Czytaj także: Ceny miedzi zaliczą drugi z rzędu tygodniowy wzrost. Zapasy surowca mocno rosną

Presja demograficzna jako motor zmian

Jednym z najważniejszych powodów transformacji, jest – obok optymalizacji kosztów – presja demograficzna. Według danych GUS między 2024 a 2025 rokiem liczba osób w wieku produkcyjnym spadła w Polsce z 21,8 mln do ok. 21,7 mln. Faktycznie od 2020 roku liczba osób w wieku produkcyjnym obniżyła się łącznie o blisko 900 tys. Co gorsza, sytuacja ta potwierdza pogłębiający się negatywny trend demograficzny, mianowicie drastyczny spadek dostępności kadr na rynku pracy. Ten negatywny trend wprost przekłada się na ograniczenia w dostępności kandydatów.

Inwestycje w automatyzację i sztuczną inteligencję

Wdrażanie automatyzacji i rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w zakładach produkcyjnych oraz magazynach oznacza inwestycje w robotyzację, systemy wspierające linie produkcyjne, kontrolę jakości i utrzymanie ruchu, a także narzędzia do planowania pracy i zarządzania zapasami w procesach magazynowych. Ponad 47% pracodawców wskazuje automatyzację jako narzędzie usprawnienia procesów produkcyjnych i operacyjnych. Wynika to z „Barometru Rynku Pracy” Gi Group Holding (2025), a konkretnie potwierdza rosnącą rolę nowoczesnych technologii w zarządzaniu firmą. W przemyśle ten odsetek wynosi 61%, a w transporcie i logistyce 54%.

Efektywność i oszczędności dzięki nowym technologiom

Ten kierunek wykorzystywania nowych technologii znajduje potwierdzenie w raporcie „Rynek pracy, edukacja, kompetencje”, opracowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (2025). Wynika z niego, że wprowadzenie rozwiązań AI skróciło czas wykonywania rutynowych obowiązków przez pracowników o ponad 10%. Faktycznie sukces ten odnotowano w aż 66% badanych firm, co gorsza dla organizacji bez tych technologii dystans konkurencyjny szybko rośnie. Jednocześnie dla 37% organizacji jedną z głównych korzyści płynących z wdrażania tych technologii jest redukcja kosztów operacyjnych.

Skala zastosowania technologii różni się między sektorami. Jak wynika z „Barometru Rynku Pracy”, w 2025 roku korzystanie z automatyzacji i rozwiązań AI deklarowało 51% firm z branży transportu i logistyki. Dodatkowo kolejne 19% organizacji z tego sektora planowało ich wdrożenie w najbliższym czasie. W przemyśle było to – odpowiednio – 41% i 25%.

Technologia jako gwarant stabilności operacyjnej

– Firmy patrzą dziś na automatyzację przede wszystkim przez pryzmat stabilności operacyjnej. Wdrażając nowe rozwiązania, koncentrują się na miejscach, w których najtrudniej utrzymać powtarzalność i tempo pracy — tam, gdzie rotacja, absencje czy presja produkcyjna najbardziej zaburzają realizację zadań. Technologia ma w takich obszarach nie tyle zastępować ludzi, ile zapewniać przewidywalność procesu i ograniczać ryzyko przestojów – mówi Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group.

Polska na tle globalnych liderów robotyzacji

Choć polskie firmy coraz częściej sięgają po nowoczesne technologie, tempo zmian pozostaje niższe niż w najbardziej rozwiniętych gospodarkach. Przykładem jest skala robotyzacji, która w Polsce wynosi 81 robotów na 10 tys. pracowników. Mianowicie wynika to z najnowszych danych International Federation of Robotics (IFR). Dystans do europejskich liderów pozostaje wyraźny. Mianowicie zgodnie z danymi Polskiego Instytutu Ekonomicznego na taką samą liczbę zatrudnionych w Szwajcarii przypada już ponad 220 robotów. Faktycznie jeszcze wyższy wskaźnik odnotowano w Niemczech, gdzie liczba ta przekracza 270 maszyn. Prawdziwą skalę technologicznego zaawansowania najlepiej obrazują rynki azjatyckie. W Korei Południowej gęstość robotyzacji wynosi ponad 720 robotów na 10 tys. zatrudnionych. Natomiast w Singapurze, będącym globalnym liderem tego zestawienia, funkcjonuje ich już ponad 1,5 tysiąca.

Zapotrzebowanie na podstawowe role operacyjne w produkcji i pracach magazynowych pozostaje więc w Polsce wysokie. Z ,,Raportu Wynagrodzenia w produkcji i logistyce: stanowiska niższego i średniego szczebla” Gi Pro wynika, że popyt na stanowiska związane z obsługą produkcji utrzymuje się na poziomie 0,94, przy średniej 1,03 dla wszystkich ogłoszeń w sektorze produkcyjnym, a w przypadku prac magazynowych wskaźnik wynosi 0,91, wobec 0,97 dla wszystkich ogłoszeń w logistyce i magazynowaniu.

Lęk przed technologią a rzeczywistość rekrutacyjna

Nawet przy ograniczonej skali wdrożeń rozwój technologii budzi pytania o stabilność zatrudnienia. Potwierdzają to dane raportu „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” PARP. Mianowicie wynika z nich, że 43% badanych obawia się, iż systemy AI mogą zagrozić ich sytuacji w miejscu pracy. O tym, że nowe technologie mogą przyczynić się do utraty zatrudnienia było przekonanych 10% respondentów, a 33% raczej zgadzało się z taką tezą. Co ciekawe, z tego samego raportu wynika, że wdrożenie rozwiązań wykorzystujących AI nie wpłynęło negatywnie na zatrudnienie. Mianowicie w przypadku 73% firm nie spowodowało to zmniejszenia skali prowadzonych rekrutacji w żadnym dziale.

Rola liderów w procesie transformacji

– Lęk przed ,,nowym” jest naturalnym elementem każdego procesu transformacji, szczególnie gdy dotyczy bezpośredniego miejsca zatrudnienia. Analiza danych pokazuje, że pracownicy nie boją się samej technologii, lecz tego, czy ich umiejętności będą wystarczające w starciu z coraz szybszym tempem zmian. Dlatego skuteczność wprowadzania nowych rozwiązań wymaga strategii, jasnego planu i odpowiedzialnego podejścia liderów. W efekcie firmy, które korzystają z automatyzacji, nie tylko inwestują w narzędzia, ale też rozwijają kompetencje zespołów i budują środowisko, w którym zmiana jest czymś, co warto zrozumieć, a nie budzącym obawy – podkreśla Daniel Piaszczyk, Senior Partner, Head of Information Technology w Wyser Executive Search.

Poziom wiedzy pracowników o innowacjach

Źródłem obaw jest często brak informacji o tym, jak automatyzacja i AI przełożą się na codzienną pracę. Największą grupę stanowią osoby, które rozumieją te procesy, ale chcą poszerzać swoją wiedzę, na co wskazuje połowa badanych. Pełne zrozumienie roli automatyzacji i AI deklaruje co piąty pracownik, z kolei ogólne pojęcie o innowacjach deklaruje co czwarty. Całkowity brak wiedzy lub niezrozumienie zachodzących zmian zgłasza zaledwie 7,3% pracowników przemysłu i 8% logistyki.

– Bardzo ważnym elementem skutecznego wdrażania technologii jest komunikacja. Jeśli pracownicy nie dostaną jasnej informacji, dlaczego firma wprowadza te rozwiązania, które czynności przejmie technologia i co to oznacza w codziennej pracy na danym stanowisku, mogą czuć się zdezorientowani. Brak takiej komunikacji może prowadzić do utraty poczucia stabilności zawodowej, oporu wobec zmian i spadku efektywności. Dlatego firmy, które chcą rozwijać automatyzację i rozwiązania oparte na AI, muszą traktować dialog z pracownikami jako naturalną część procesu wdrożeniowego – wyjaśnia Ewa Michalska, Dyrektor Operacyjna Grafton Recruitment.

Ewolucja kompetencji: współpraca z technologią

Wdrażanie automatyzacji oraz narzędzi opartych na AI w produkcji i logistyce wymusza redefinicję kompetencji. Rośnie znaczenie umiejętności związanych z obsługą procesu oraz kontrolą jego parametrów. Mianowicie kluczowe staje się reagowanie na odchylenia, ponieważ to one bezpośrednio wpływają na jakość i ciągłość pracy. Konsekwencją tych zmian jest większe zapotrzebowanie na umiejętności techniczne – w codziennej pracy rośnie rola sprawnej obsługi urządzeń i systemów wspierających, między innymi terminali mobilnych i skanerów, rozwiązań głosowych w kompletacji (voice picking), a także narzędzi, które kierują pracą w magazynie lub na linii produkcyjnej. W wielu organizacjach standardem staje się współdziałanie z robotami mobilnymi i autonomicznymi wózkami. Mianowicie wymaga to dobrej znajomości procedur oraz wysokiej dyscypliny BHP, zwłaszcza w tak dynamicznym środowisku pracy.

Na znaczeniu zyskuje umiejętność interpretowania komunikatów generowanych przez systemy oraz wykonania podstawowej diagnostyki urządzeń. Pracownik, który potrafi rozpoznać źródło zakłócenia i przywrócić ciągłość pracy, ogranicza ryzyko przestojów i wspiera stabilność procesu. Z „Raportu wynagrodzeń w sektorze przemysłowym” (2025) Grafton Recruitment wynika, że najbardziej poszukiwani przez przedsiębiorców są pracownicy potrafiący obsługiwać zautomatyzowane linie produkcyjne oraz dokonywać analiz parametrów technicznych. Wysoki popyt dotyczy również operatorów systemów zautomatyzowanych, serwisantów i pracowników nadzorujących pracę robotów. 

Strategiczny onboarding i zmiana roli pracownika

Rozwój kompetencji na stanowiskach operacyjnych oznacza przede wszystkim podnoszenie kwalifikacji pracowników. Mianowicie proces ten odbywa się poprzez szkolenia dopasowane do warunków pracy na danym stanowisku oraz specyfiki wykorzystywanych narzędzi. Równolegle rośnie znaczenie strategicznego onboardingu – wdrożenie powinno być tak sprofilowane, aby nowy pracownik możliwie szybko osiągnął samodzielność oraz przyswoił standardy operacyjne i zasady bezpieczeństwa.

– Utrzymanie przewagi konkurencyjnej w produkcji i logistyce będzie coraz bardziej zależeć od tego, czy firmy połączą inwestycje w automatyzację z rozwojem kompetencji na stanowiskach operacyjnych. Trendy rynkowe wskazują, że technologie będą w coraz większym stopniu wspierać procesy w magazynach i na halach produkcyjnych, a to oznacza zmianę zakresu zadań pracowników, którzy muszą zdobywać nowe umiejętności – wyjaśnia Grzegorz Gojny, Dyrektor Operacyjny Gi Group.

Jak firmy wspierają rozwój zatrudnionych?

Jakie działania podejmują firmy, by wspierać rozwój zatrudnionych? W 2025 roku 53,5% firm oferowało szkolenia wewnętrzne, a blisko 37% – szkolenia zewnętrzne, wynika z „Barometru Rynku Pracy”. Dane pokazują, że ponad 43% pomagało rozwijać zatrudnionym kompetencje bezpośrednio związane ze stanowiskiem i zakresem obowiązków. Rozwój umiejętności cyfrowych pracowników wspierało blisko 26% firm. Natomiast podnoszenie kompetencji związanych z wykorzystywaniem AI w pracy wspierało jedynie 12,5% pracodawców, mianowicie oferta edukacyjna w tym zakresie jest wciąż mocno ograniczona.

Z „Barometru Rynku Pracy” wynika jednocześnie, że oferta edukacyjna pracodawców w zakresie AI wciąż jest ograniczona. Specjalistyczne szkolenia z obszaru AI oferuje zaledwie 8,2% firm z sektora przemysłowego oraz 9,3% z branży transportu i logistyki. Organizacje częściej decydują się na zapewnienie dostępu do podstawowej wiedzy w tym zakresie. Mianowicie takie działania podejmuje 39% pracodawców w przemyśle oraz 31% firm w sektorze logistyki. Z perspektywy zatrudnionych inicjatywy te są często niewystarczające. Braki w firmowej edukacji dotyczącej AI zgłasza 37,3% pracowników przemysłu oraz około 35% zatrudnionych w logistyce. Z kolei na całkowity brak możliwości zdobycia wiedzy o sztucznej inteligencji w swoim miejscu pracy wskazuje 15,5% pracowników sektora przemysłowego i aż 25,3% przedstawicieli branży transportowo-logistycznej.

– Możliwość rozwoju jest również czynnikiem, który zapobiega rotacji i pozwala utrzymać w firmie doświadczoną kadrę. Pracodawcy coraz świadomiej wykorzystują szkolenia nie tylko do nauki obsługi maszyn, ale właśnie jako element budowania lojalności. Dla pracownika to jasny sygnał, że firma wiąże z nim przyszłość, co bezpośrednio zwiększa jego poczucie stabilności zawodowej – podsumowuje Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group.

Może Cię również zainteresować: Produkcja ważniejszych wyrobów przemysłowych w styczniu 2026 r.

Źródło: GiGroup Holding Polska