Apel o zawieszenie celów RFNBO 2030. Polska Chemia na czele
Polska Izba Przemysłu Chemicznego (PIPC) zainicjowała wspólny apel europejskiego sektora wytwórczego do Komisji Europejskiej. Ponad 50 organizacji i przedsiębiorstw domaga się zawieszenia wiążącego celu wykorzystania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) do 2030 roku, rewizji planów na 2035 rok oraz pełnej neutralności technologicznej. Obecne wymogi dyrektywy RED III zagrażają rentowności i konkurencyjności europejskich zakładów produkcyjnych.

Inicjatywę poparły podmioty m.in. z Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Austrii i Włoch. Wśród sygnatariuszy znalazły się przedsiębiorstwa chemiczne i energetyczne, instytuty naukowe oraz stowarzyszenia skupiające przemysł energochłonny. Apel skierowano bezpośrednio do czołowych przedstawicieli Komisji Europejskiej. Pismo trafiło do przewodniczącej Ursuli von der Leyen oraz wiceprzewodniczącej wykonawczej Teresy Ribery. Adresatem jest także nowy komisarz do spraw energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen.
Sztywne regulacje RED III zderzone z rynkową rzeczywistością
Zgodnie z zapisami dyrektywy RED III, paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego (w tym wodór odnawialny) mają stanowić co najmniej 42% wodoru zużywanego w unijnym przemyśle do 2030 roku oraz 60% do 2035 roku.
Sygnatariusze listu wskazują, że tak wyznaczone ramy nie uwzględniają realnych możliwości adaptacyjnych przedsiębiorstw. Zakłady produkcyjne mierzą się dziś z wysokimi kosztami energii, globalną presją konkurencyjną, a także brakiem rozwiniętej infrastruktury przesyłowej i magazynowej. Brakuje również stabilnych, konkurencyjnych cenowo dostaw zielonego wodoru. Utrzymanie nierealistycznych celów prawnych doprowadzi do gwałtownego wzrostu kosztów operacyjnych i ograniczy zdolności zakładów do finansowania inwestycji dekarbonizacyjnych.
Co więcej, państwa członkowskie startują z zupełnie innych poziomów rozwoju OZE. Narzucenie jednolitych wymogów pogłębi asymetrie rynkowe i osłabi spójność jednolitego rynku UE.
Zasada: „Przetrwać, Modernizować, Przyspieszać”
Stawką sporu jest przyszłość całego europejskiego przemysłu przetwórczego. Sektor ten zatrudnia ponad 30 mln pracowników i generuje około 2,5 bln EUR wartości dodanej, stanowiąc fundament unijnej gospodarki.
Przedstawiciele branży podkreślają, że bez utrzymania rentowności bieżącej produkcji fabryki nie zdołają udźwignąć kosztów modernizacji. W apelu przywołano zasadę „Przetrwać, Modernizować, Przyspieszać” (Survive, Modernise, Accelerate). Mianowicie pierwszym krokiem transformacji musi być ochrona zdolności operacyjnych i inwestycyjnych przedsiębiorstw.
„Dekarbonizacja wymaga ogromnych nakładów inwestycyjnych, a przedsiębiorstwa muszą najpierw dysponować warunkami, które pozwolą im te inwestycje realizować. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której tempo wdrażania regulacji w obszarze wodoru wyprzedzi rzeczywiste możliwości transformacji europejskiego przemysłu. Naszym celem nie jest ograniczanie ambicji klimatycznych, lecz zapewnienie, że będą one możliwe do osiągnięcia bez osłabiania europejskiej bazy produkcyjnej” – podkreśla dr inż. Tomasz Zieliński, prezes zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego.
Kluczowe postulaty przemysłu wobec Komisji Europejskiej:
- Zawieszenie wiążącego celu na 2030 r.: Wstrzymanie 42-procentowego wymogu RFNBO dla przemysłu oraz ponowna ocena celu na rok 2035.
- Ścieżka indykatywna zamiast sztywnych nakazów: Zastąpienie wiążących celów elastyczną ścieżką wskaźnikową, podlegającą cyklicznym przeglądom w oparciu o stan infrastruktury, dostępność zielonej energii i dojrzałość technologiczną rynku.
- Zapewnienie neutralności technologicznej: Uwzględnienie w procesie dekarbonizacji nie tylko wodoru odnawialnego, ale także niskoemisyjnego.
- Przegląd kryteriów kwalifikacji RFNBO: Urealnienie restrykcyjnych wymogów dodatkowości oraz korelacji czasowej i geograficznej, które w obecnym kształcie sztucznie ograniczają podaż wodoru i windują koszty jego wytwarzania.
Apel zainicjowany przez PIPC ma charakter otwarty – organizatorzy zachęcają kolejne firmy produkcyjne i izby gospodarcze do przyłączenia się do wspólnego stanowiska.
Czytaj także: Lista materiałowa BOM jako podstawa planowania i realizacji produkcji